Włochy - Matylda z Canossy. Zamki, władza i kobieta, która wyprzedziła swoją epokę

00:00:07: Emilia Romania, najpiękniejsza włoska dziewczyna a tak naprawdę region w północnych Włoszech, któremu przyglądamy się i przysłuchujemy w podkaście lęte już od kilku lat.

00:00:17: Pora na kolejną wyprawę.

00:00:19: partnerem tych reportaży jest region emilia romania.

00:00:24: Emilia romagna to region bogaty nie tylko we wspaniałe smaki przepiękne pejzarze ze wspaniałymi pleżami z operą i cudownymi artystami samochodami Ferrari.

00:00:37: To także okolica pełna historii, a tutejsza atmosfera nie rzadko przypomina baśnie, które pamiętamy z dzieciństwa.

00:00:45: Szczególnie że jest tutaj dwa tysiące zamków, z czego aż osiemdziesiąt można zwiedzać.

00:00:51: Osiemdzieziąt можно zwiedżać, one są połączone, pogrupowane w takie specjalne szlaki właśnie dla miłośników warowni historycznych starych architektury.

00:01:03: No i przede wszystkim właśnie tych historii, bo każdy z tych zamków opowiada o jakichś postaciach, o jakieś wydarzeniach historycznych i skrywa wiele tajemnic.

00:01:14: A my jesteśmy dzisiaj w Kanoscie.

00:01:16: Kanossa to jest nie tylko taka miejscowość ale także słowo, które być może znacie ze słownego powiedzenia pójść do kanossy.

00:01:24: czy możesz wyjaśnić wszystkim przypomnieć co to znaczy i dlaczego łączy się właśnie z tym regionem?

00:01:30: Pójść do kanosy to jest pożałować jakichś swoich złych uczynków, grzechów i prosić o przebaczenie.

00:01:38: Odkryjemy dzisiaj tutaj tę historię.

00:01:40: ale jeszcze chcę najpierw powiedzieć że to jest ważne miejsce na takim Nowo powstającym szlaku turystycznym we Włoszech i mamy tutaj średniowieczne twierdze Matyldys Kanossy, o której dzisiaj posłuchacie.

00:01:54: Mamy rynesansowe rezydencje Rodu Este i mala testów.

00:01:57: naprawdę dla każdego lubiącego dawną architekturę i niezwykła historia znajdzie się tutaj coś ciekawego.

00:02:04: Ważne jest to, żeby powiedzieć, że to jest taki szlak, który dopiero się rozwija.

00:02:09: Który stanowi coraz istotniejszy punkt na mapie zrównoważonej i świadomej turystyki.

00:02:15: Slow-turystyki?

00:02:17: Slow-turistyki!

00:02:17: Takiej właśnie gdzie podróżuje się w kontakcie z przyrodą bo jesteśmy tutaj cały czas tą przyrodę otoczeni.

00:02:25: poznaje się lokalne historię Poznaje się Lokalne postaci ważne dla dziejów i regionu się okazuje również świata.

00:02:36: I poznaję się także mieszkańców oraz włochów, którzy także tutaj podróżują bo sami mieszkańskie regionu i całej Italii coraz chętniej przybywają te strony.

00:02:48: A jesteśmy dzisiaj w Kanoscie w zamku całkiem sporych pozostałościach po tym zamku jeszcze, w którym mieszkała Matilda.

00:02:57: Wciąż do dzisiaj to jest najpopularniejsze imię dla dziewczynek w regionie.

00:03:02: Matilda, kim była?

00:03:03: Księżną Chrabiną.

00:03:05: Włosi nazywają ten status kontesą.

00:03:10: i rzeczywiście władała bardzo rozległymi ziemiami, pochodziła z niezwykle utytułowanej i majątnej rodziny.

00:03:18: Była skoligacona z największymi postaciami ówczesnego świata ponieważ jej kuzynem był cesarz Henryk IV.

00:03:27: do bliskiej rodziny należał również papież Grzegorz VII.

00:03:31: I rzeczywiście między tymi dwoma mężczyznami którzy tak naprawdę dzierżyli władzę nad ówczasnym światem tylko Italią.

00:03:40: Ona pozostawała trochę jak między młodem a kowadłem, ale też odegrała niezwykłą rolę i wykazała się niezwyką siłą charakteru.

00:03:49: Zaraz wam tę historię opowiemy.

00:03:52: A

00:03:52: tak po ludzku była też feministką dyplomatką i jak tutaj mówią o niej ładnie najstarszą z nowoczesnych kobiet.

00:04:01: jeździło na koniu jako facet brała udział w walkach nawet kiedy trzeba było miała piękne rude włosy i ubierała się też na czerwono.

00:04:10: To taka charakterystyczna czerwień, której kolor nawet został tutaj opatentowany, żeby nikt nie miałątpliwości, że to jest właśnie czerweń Matilda.

00:04:18: A Matilda z języka niemieckiego ma też bardzo ciekawe znaczenie.

00:04:22: Matilda oznacza niezwyciężona walce i rzeczywiście wydaje się czy nawet jesteśmy tego pewni.

00:04:28: żona była osobą o niezwykłej sile charakteru a jednocześnie obdarzoną takim bardzo ludzkim spojrzeniem, na politykę, na historię, na przyszłość.

00:04:41: Starała się aby ludzie ze sobą rozmawiali, żeby próbowali się dogadać, aby mogło zwyciężyć współczucie wzajemna pomoc.

00:04:51: i także z tego względu w dzisiejszych czasach które tak naprawdę niewiele różnią nas od średniowiecza bo wojny ciągle szaleją i ciągle zwyciąża brutalność i agresja możemy się bardzo dużo o niej uczyć.

00:05:05: Idziemy!

00:05:11: Matilda

00:05:12: była wielką kobietą i bohaterką.

00:05:14: wydarzenia sprzed tysiąca lat, które przeszło do historii.

00:05:18: Do kanosy przybył

00:05:19: wówczas

00:05:20: cesarz, który został wcześniej ekskomunikowany przez papieża i stracił władzę.

00:05:29: Dzięki

00:05:30: matyrdzie dochodzi do mediacji między papierzem a cesarzem, który odzyskuje władze i kontynuuje swoją walkę.

00:05:41: Kanosca jest o tyle istotna, że doszło tu do konfrontacji między polityką a religią.

00:05:48: Niektórzy historycy uważają, że Mediacja Matyrdy to swoiste narodziny myśli świeckiej,

00:05:54: która

00:05:54: leży u podstaw nowoczesnej Europy.

00:06:01: Nazywam się Mario Bernabehi, w kanoscie od dwudziestu lat.

00:06:05: Przyjechałem tu i otworzyłem księgarnie ponieważ wydawało mi się co najmniej dziwne że tak ważne miejsce pozbawione jest jakiegokolwiek wsparcia historycznego

00:06:16: i kulturalnego.

00:06:21: To

00:06:21: przecież jedno z symbolicznych miejsc nowoczesnej Europy, a historycy tacy jak Jacques Legault uznają Matilde za pierwszą feministkę w historii.

00:06:34: Proszę nam powiedzieć co tutaj się dokładnie wydarzyło

00:06:37: krok po kroku?

00:06:40: Jesteśmy między XI a XII wiekiem.

00:06:43: Trwa

00:06:44: coś, co historycy nazywają sporem o inwestyturę.

00:06:47: Dotyczy on mianowania biskupów.

00:06:49: Mianuje ich zarówno papież jak i cesarz.

00:06:56: Chodzi

00:06:56: oczywiście o władze – ten kto kontroluje więcej biskupsów, ten kontroruje więcej ziem.

00:07:03: Papież

00:07:03: Grzegorz VII to papież reformator, który rozumuje w sposób niezwykle prosty.

00:07:11: W średniowieczu

00:07:12: obowiązuje zasada wedle której władza pochodzi od Boga i jest rodzaju męskiego.

00:07:18: Matilda

00:07:18: przez całe życie będzie miała podgórkę bo jest kobietą.

00:07:24: W każdym razie Grzegorz VII mówi, że władza pochodzi od Boga.

00:07:28: Papierz jest przedstawicielem Boga na ziemi a zatem cała władca spoczywa na jego barkach.

00:07:40: Rząda więc od cesarza Henryka IV z Niemiec by ten zaprzestał mianowania biskupów.

00:07:52: On

00:07:52: natomiast nie słucha,

00:07:54: mianuje

00:07:55: ich dalej.

00:07:56: Zostaje więc ekskomunikowany i traci władze.

00:07:59: Próbuję wówczas wszystkiego bezskutecznie.

00:08:02: W pewnym

00:08:03: momencie postanawia przybyć do Kanosce.

00:08:07: Jest

00:08:07: to dokładnie dwudziesty piąty stycznia tysiąc siedemdziesiątego siódmego

00:08:11: roku.

00:08:13: Zgadza się odbyć tu trzy dni pokuty.

00:08:17: Jest styczek,

00:08:18: mamy półtora metra śniegu.

00:08:20: Henryk zakłada worek pokutny i przez trzy dni i trzy noce o chlebie i wodzie.

00:08:24: błaga modli się prosi o wybaczenie.

00:08:29: Wreszcie dwudziestego ósmego stycznia, tysiąc siedemdziesiątego siódmego roku na szczycie zamku rozbrzmiewa tę deumę.

00:08:36: cesarz pada na kolana przed papierzem i prosi.

00:08:40: Papież go spowiada, udziela mu komuni

00:08:43: i

00:08:43: rozgrzesza go.

00:08:45: Dzieje się to w Kościele Świętego Apolloniusza, którego ruiny nadal można zwiedzać tu w Kompleksie Zamkowym.

00:08:51: oto czym była Kanossa.

00:08:55: Jaką dokładnie rolę spełniła w tym wszystkim Matilda?

00:08:59: Po

00:09:00: ostatnich dwudziestu, trzydziestu latach zaczęto inaczej interpretować rolę Matyldy.

00:09:05: Uważa się że nie ograniczyła się do stworzenia okazji do spotkania między papieżem a cesarzem.

00:09:10: była jego główną bohaterką.

00:09:18: Interweniowała zarówno po to, by uspokoić, udobruchać Henryka IV i po toby skłonić papieża do zaakceptowania pewnych rozwiązań.

00:09:27: A więc w istocie znaleźć kompromis.

00:09:35: Innymi słowy Matilda symbolizuje mediacje, dialektykę które wchodzą do polityki.

00:09:41: Słucha

00:09:42: drugiej strony.

00:09:44: to wszystko dziś leży u podstaw myśli świeckiej i pod tym względem jest kobietą niezwykle nowoczesną a przy tym skuteczną.

00:09:52: Weźcie pod uwagę że Matilda posiadała we Włoszech ogromny terytorium które rozciągało się od Jeziora Garda aż po Tarquinię.

00:10:01: Władła więc połową włoch.

00:10:03: Miała armię, biła własną monetę.

00:10:05: była bardzo potężna z pewnością także jako kobieta.

00:10:09: miała wiele uroku i charyzmy a do tego była bardzo inteligentna.

00:10:14: Słyszycie jak tutaj ludzie odwiedzają to miejsce na rowerach, wchodzą pieszo.

00:10:20: życie tutaj tętni.

00:10:21: my już jesteśmy tak daleko od wszelkich centrów.

00:10:24: Tutaj Maria nam przyniósł dużo książek.

00:10:27: Matilda Takiej postaci Matilda dla dzieci.

00:10:30: Matylda z obrazów, o!

00:10:33: Matylda

00:10:34: chyba tu poterka

00:10:36: i opisana w jakiejś monografii.

00:10:39: Matilda w rzeźbach.

00:10:41: Ja jestem strasznie ciekawa jaką ona była kobietą, nie bohaterką historii tylko kogo kochała jak żyło jakie nosiła suknię.

00:10:50: Matilda

00:10:54: prowadzi niezwykle intensywne życie zarówno publiczne jak i prywatne.

00:10:59: jest też przy tym bardzo nowoczesno.

00:11:01: wiele zawdzięcza masce Beatrycze, która ją wykształciła.

00:11:05: W

00:11:05: efekcie mówiła i pisała w czterech językach.

00:11:16: Zamąż wyszła dwukrotnie,

00:11:18: pierwszy

00:11:18: raz gdy miała dwadzieścia lat.

00:11:20: Dopóźno w tamtej epoce dziewczynki wychodziły zamąż i zachodziły w ciążę ledwo dostawszy pierwszej miesiączki.

00:11:28: Jej

00:11:28: pierwszym mężem był Gottfried Garbaty

00:11:31: z

00:11:31: Orwal w

00:11:31: Belgii.

00:11:33: to

00:11:33: Dwór Surowy i Brutalny.

00:11:35: Matilda rodzi córkę, która umiera zaraz po przejściu na świat i zaraz potem wykonuje gest, który w tamtej epoce jest szokujący.

00:11:43: Zostawia

00:11:44: garbatego i wraca do Włoch, do Mantuii i do Kanossy.

00:11:48: Innymi słowy rozwodzi się.

00:11:52: Uwaga!

00:11:53: W tamteje epoce to księżęta odrzucają żony nie na odwrot.

00:11:57: Matilda jest pierwszą kobietą, która robi coś takiego i wywołuje to wielki skandal.

00:12:03: Co więcej pierwszy mąż, porzucony Gotfried Garbaty powie publicznie w zawoalowany sposób że Matilda jest kochanką papierza.

00:12:12: Wyobraźcie więc sobie, co się dzieje.

00:12:15: Trzy miesiące później garba tego spotyka straszny koniec ponieważ zostanie znaleziony bez miecza przebity od dołu w toalecie podczas załatwiania potrzeby fizjologicznej.

00:12:25: To

00:12:26: straszliwa poniżająca śmierć.

00:12:28: Tymczasem Matilda jako wdowa w ciągu kilku lat przejmuje wszystkie dobra które obejmowały alzację i lotaryngie tereny dzisiejszej Belgii Luxemburga kawałek Holandii Francji

00:12:39: Niemiec

00:12:41: zarówno w północnej Europie, jak i we Włoszech.

00:12:45: Jest niezwykle potężna.

00:12:47: Kontynuując wątek jej życia prywatnego.

00:12:50: Zgodnie z zasadami epoki kobieta nie może sprawować władze sama musi mieć uboku mężczyznę.

00:12:57: Papież podłogich na mowach przekonuje ją do poślubienia Welfa V Bawarskiego.

00:13:03: On ma szesnaście lat a Matilda czterdzieści cztery Małżeństwo nie zostaje skonsumowane.

00:13:11: Historycy

00:13:12: powiedzą później, że Wolf V Bawarski był otyłym impotentem.

00:13:17: W życie prywatne matyrdy jest więc straszne, przynajmniej to, o którym coś wiemy.

00:13:28: Co do tego czy miała jakieś związki, czy relacje?

00:13:32: Myślę że była kobietą bardzo żywotną.

00:13:34: Bardzo pobożną i z pewnością głęboko religijną.

00:13:44: Przez

00:13:44: całe życie pozostała wierna reformie grygorjańskiej Grzegorza VII nawet po jego śmierci.

00:13:54: Właściwie

00:13:54: przez całe swoje życie Matilda trzyma się mocno stanowiska kościoła, watykanu i reformy gregojejskiej.

00:14:02: Była jednak z pewnością kobietą, która miała urok i charyzmę więc trudno dziś dociec prawdziwości plotek jakie na jej temat krążyły a krąrzyły przez co najmniej cztery stulecia.

00:14:13: Matilda była kobieta o bardzo jasnych bardzo wyrazistych poglądach.

00:14:18: albo

00:14:18: sie ją kochało albo nienabidziło.

00:14:22: nie było stanów pośrednich.

00:14:26: Mamy tutaj tę historię spotkania papieża z cesarzem.

00:14:31: to są fakty historyczne, których uczymy się w szkole ale myślę że nie wszyscy dokładnie rozumiemy co z nich wynika historia sprzed tysiąca lat wielka polityka.

00:14:44: dlaczego to spotkanie było tak ważne i dlaczego To co zrobiła Matilda wywarło wpływ na losy świata, także na nasze losy.

00:14:57: Wydarzenie w tkanoscie przeszło do historii dzięki powiedzeniu

00:15:00: iść do kanoscy.

00:15:01: Przedłumaczonemu na trzydzieści pięć języków na całym świecie.

00:15:05: Iść do canoscy oznacza upokorzyć się poddać się prosić o przebaczenie.

00:15:11: A dlaczego Matilda jest obecna we wszystkich podręcznikach historii?

00:15:15: Dlatego, że jest postacią kluczową żyjącą na styku dwóch fundamentalnych epok politycznych.

00:15:22: Zarówno dla Europy jak i a może przede wszystkim

00:15:25: dla Bła.

00:15:28: Matilda żyje w czasach feudalizmu.

00:15:31: Pamiętacie ze szkoły wasali, podvasali seniorów?

00:15:34: To społeczeństwo pionowe, w którego centrum władzy stoją

00:15:38: zamki.

00:15:40: Kiedy zbliżamy się do roku tysiącsetnego świat feudalny przeżywa głębokich kryzys.

00:15:45: Nie ma już dawnej energii!

00:15:49: A

00:15:50: co zastąpi feudalizmu?

00:15:52: Miasta, miejskie gminy zwane Komuni.

00:15:56: Matilda symbolizuje to przejście od kończącego się feudalismu do rodzących się włoskich komunii.

00:16:02: Rodzą się więc państwa, rodzą się wielkie miasta ale przede wszystkim rodzi się handel i cechy rzemieślnicze A wraz z tym nowa wizja historii i społeczeństwa, już nie pionowego ale poziomego.

00:16:24: Ja zawsze mówię że za głębokimi przemianami w historii ludzkości stoją kobiety

00:16:29: bo

00:16:29: mężczyzna myśli w sposób pionowy.

00:16:31: czy mam ulec twojej wizji poddać się tobie?

00:16:34: Nie ja jestem sprytniejszy od ciebie.

00:16:36: a więc myślenie...w

00:16:38: pionie!

00:16:48: kobieta,

00:16:49: która daje życie zapytać czy nie ma innej drogi którą można by puliść.

00:16:54: i

00:16:54: nieprzypadkowo tysiąc lat temu.

00:16:56: to właśnie Matilda przeczynia się do zmiany historii świata.

00:17:01: Umownie nowa Europa rodzi się wraz z Krzysztofem Kolumbem.

00:17:07: W

00:17:07: rzeczywistości jednak wielu współczesnych historyków jak choćby Jacques Legault twierdzi, że Europa narodziła się właśnie w tamtym okresie wtedy gdy dokonuje się to przejście od feudalizmu do Narodzin Miast Państwa i gospodarki Handel.

00:17:29: Nazywam

00:17:30: się Marika.

00:17:31: Chciałabym opowiedzieć wam trochę o historii tego terenu,

00:17:34: nie

00:17:34: tylko Matilde.

00:17:44: Jesteśmy teraz w Kalosia, widać stąd nie jeden

00:17:47: lecz

00:17:47: wiele zamków.

00:17:48: W Emilii mamy bowiem tak zwaną sieć, zamków

00:17:52: i twierdzi.

00:17:53: To

00:17:55: coś w rodzaju średnie wiecznego Utepa bo między jednym a drugim zamkiem działała bardzo szybko komunikację

00:18:02: żeby

00:18:02: ostrzec przed wrogiem powiadomić o przemarszu wojsk.

00:18:05: ale

00:18:06: nie tylko.

00:18:14: Widzimy

00:18:14: tu też wiele wież, które z czasem stały się domami wieżami.

00:18:23: Dobudowano do nich dodatkowy

00:18:24: obiekt – dom

00:18:26: właśnie co pozwoliło zachować średniowieczną wieżę i

00:18:30: jest

00:18:30: to charakterystyczny element pejzaży tego regionu podobnie jak tzw.

00:18:35: Badlandy Czyli po włosku kalanki bardzo, bardzo dziwne wzgórza przypominające niemal księżycowe

00:18:41: krajopres.

00:18:45: W

00:18:52: rzeczywistości to pozostałość dawnego pieszczystego osadu morskiego

00:18:57: obecnego

00:18:57: tutaj w czasach prehistorycznych.

00:19:07: Dzieci, które

00:19:07: dorastają w tej okolicy doskonale wiedzą, że nie mogą przeznie przechodzić bo to teren niebezpieczny

00:19:14: ale

00:19:14: też bardzo szczególny.

00:19:15: Bo kryje w sobie całą serię z kamieniełości i śladów w tej milionej

00:19:19: epocji Z miejsca,

00:19:36: w którym stoimy, widać też park.

00:19:38: i cały system flory i fauny, który zachował się doskonale po tej stronie

00:19:43: zamku.

00:19:46: Co

00:19:46: ciekawe rosną tu kasztanowce, których obecność sięga podobno nawet czasów Matyldy i które odcisnęły piętno na historii tego miejsca.

00:20:04: Z kasztamów

00:20:04: można było uzyskać mąkę, która pomagała miejscowym przetrwać.

00:20:10: Związane są z nimi też inne, bardzo szczególne i niecodzienne konstrukcje

00:20:16: tak

00:20:16: zwane metaci.

00:20:24: To rodzaj tradycyjnych budowli

00:20:25: w których suszono i przechowywano kasztany.

00:20:29: Jesteśmy na wysokości sześćuset metrów w najwyższym punkcie zamku.

00:20:34: Jest tu jakoś bardzo wysoko, ale mimo to można stąd kontrolować

00:20:39: cały terytorium.

00:20:45: kontrolary tutto terytorium.

00:20:50: Patrząc

00:20:50: w tę stronę kierujemy wzrok do Toscanii, natomiast jeśli mamy szczęście

00:20:55: i

00:20:55: niebo jest zupełnie czyste

00:20:57: to po

00:20:57: drugiej stronie

00:20:58: można

00:20:59: dostrzec nawet

00:21:00: alpy.

00:21:03: Zbieramy się teraz pod górę dobrych parę cent metrów żeby podejść ale to dość piękny spacer bo widać całą okolicę tutaj z góry i może nawet w tych ruinach zamkowych wejść do niektórych pomieszczeń np.

00:21:16: do kościoła, zrobimy to a po drodze przysiadając na ławeczkach jest z nami Marika Przewodniczka która nam zakłada takie okulary wiarowe i daje nam słuchawki które tutaj pozwalają wszystkim gościom przyjezdnym przenieść się w czasy Mateldy zobaczyć usłyszeć jej historię nawet stanąć z nią na polu bitwy co muszę przyznać jest imponujące.

00:21:42: Ja się bardzo cieszę, że tutaj jesteśmy.

00:21:44: Że mogę to obejrzeć i tego wszystkiego posłuchać I tak sobie myślę, że ogromnie żałuję, że jak chodziłam do szkoły i uczyliśmy się o sporze, o inwestyturę To nikt tak naprawdę nie wytłumaczył mi tego takimi współczesnymi słowami.

00:21:58: O co tutaj naprawdę chodziło?

00:22:00: I dlaczego ta historia jest taka istotna?

00:22:02: Chodziło o to, że był cesarz i był papież.

00:22:05: Między nich była podzielona władza nad Włochami i nad światem.

00:22:11: Każdy z nich chciał mieć możliwość nominowania kardynału w biskupów.

00:22:17: Dlaczego?

00:22:17: Dlatego, że ci duchowni pobierali potem od ludności podatki co oczywiście wzbogacało skarbiec właśnie czy papieża czy cesarza.

00:22:27: Kutnia trwała coraz bardziej się zaogniała, groziło to wszystko wojną do której bardzo nie chciała dopuścić Matilda.

00:22:37: Zależało jej na tym, aby na jej ziemiach, na ziemiak włoskich panował pokój.

00:22:42: Myślę że mogła również kierować się tym, że zarówno papież jak i cesarz należli do jej bliskiej rodziny.

00:22:48: ale przede wszystkim wydaje się, że ona mimo że była kobietą wysokiego stanu zapewne miała w pewnych kwestiach dosyć konserwatywne poglądy.

00:22:57: to miała takie spojrzenie o dalekiej perspektywie i wydaje się, że myślała w sposób bardzo progresywny, bardzo nowoczesny.

00:23:04: Uważając, że zamiast wojny lepsze są negocjacje, lepsza jest rozmowa, lepiej jest się po prostu dogadać.

00:23:12: I rzeczywiście do tego doprowadziła.

00:23:14: Papież oczywiście chciał pokazać, że on jest tutaj najważniejszy i aby upokorzyć cesarza i pokazať mu kto tutaj rządzi postanowił go ekskomunikować co oznaczało, że cesarz tak naprawdę tracił swoją władzę.

00:23:27: Bo pokazywało to, że nie włada już z Woli Boskiej.

00:23:32: Aby upokorzyć go jeszcze bardziej chciał aby cesarz udał się do Rzymu i na jednym z tamtejszych placów klęczał prosząc... Ewentualnie

00:23:42: go przeprosił.

00:23:42: Ewentualnie Go przeprosił.

00:23:44: wtedy oczywiście papież rozważyć czy mu przebaczyć.

00:23:48: Matilda uznała, że mimo że swojego kuzyna Henryka IV czyli cesarza bardzo nie lubiła, bardzo jej działał na nerwy i zdecydowanie była po stronie papieża.

00:23:58: Był to po prostu człowiek jej bliższy opiekował się jej rodziną.

00:24:02: uznała że takie upokorzenie to by była przesada.

00:24:06: Nie chciała do takiego spektaklu publicznego doprowadzić.

00:24:10: uznało że trzeba dać możliwość cesarzowi właśnie przeproszenia rozmowy przedstawienia swoich racji.

00:24:20: Zaprosiła obu panów na swoje ziemię właśnie tutaj do kanoscy.

00:24:25: Reszty znacie już z opowieści Maria, ja przypomnę tylko że postać tej niezwykłej nowoczesnej kobiety Matyldy warto kojarzyć z powiedzeniem, które pamiętamy ze szkoły Udać się!

00:24:38: Do Kanoscy.

00:24:39: Jesteśmy na samym szczycie zamku w Kanosie.

00:24:43: Tuż przed wejściem do takiej części, która ocalała, chyba możemy powiedzieć ocalała bo trzyma się przynajmniej na kilku ścianach zewnętrznych i to jest ta część kościoła.

00:24:54: więc pozwólcie że tam wejdziemy i opowiemy Wam jak się żyło w średniowieczu?

00:25:01: Jak się mieszkało?

00:25:02: Jak modliło się?

00:25:03: Jak to wszystko wyglądało prawie od środka?

00:25:06: Idziemy!

00:25:13: Jesteśmy

00:25:14: wewnątrz krypty Kościoła albo raczej tego, co pozostało z kościołami.

00:25:18: Czyli w części, która pierwotnie znajdowała się pod posadzką.

00:25:22: Kolumny,

00:25:23: które tu widzimy są z pewnością oryginalne.

00:25:38: Widać

00:25:39: charakterystyczne dla tej okolicy kamieni.

00:25:41: To kamienie białe, bardzo kruchy i właśnie dlatego z pierwotnej budowli zamku zachowało się tak niewiele bo to bardzo kruche grunt materiału.

00:26:06: Prawdopodobnie

00:26:07: te okna były zasłaniane z kurami.

00:26:10: Nie wiemy, czy było w nich szkło.

00:26:11: Ale ponieważ była to krypta mogła to być też jakaś płyta z alabastro.

00:26:29: Widzimy ślady Pokojniku prawdopodobnie coś co zostało z czasem zmotyfikowane do dane tym bardziej że zamek po śmierci Matyldy

00:26:37: przeszedł

00:26:38: na własność.

00:26:55: W oku są rozmaite pomieszczenia.

00:26:57: Nie wiemy dokładnie do czego mogły służyć, ale widzimy... że materiałem budowany

00:27:01: jest tu zawsze kamieniem.

00:27:04: Był tutaj

00:27:04: też klasztor, w którym mieszkało dwunastu unichów.

00:27:08: Mniejsi z tego klasztoru nie spędzali życia wyłącznie na modlitwie.

00:27:12: Wiemy, że pisano tutaj i kopiowano księgi.

00:27:17: Klasztór, który mógłby prowadzić taką działalność musiał być bardzo ważny.

00:27:30: Zamek nie był czymś w rodzaju pałacu.

00:27:33: To nie była prawdziwa rezydencja, a raczej miejsce gdzie mogli kwatorować żołnierze albo gdzie składano materiały.

00:27:39: Za najważniejszy punkt uważano studnie.

00:27:51: Żyło się tu niezbyt wygodnie, latem upał... Zimą, chłód.

00:27:56: funkcjonowani w takich warunkach było bardzo trudne.

00:27:58: Czerno po

00:27:59: prostu... ...con una vida molto skomoda.

00:28:01: C'era molto caldo i nesate.

00:28:04: Molto freddo ininverno e quindi molto difficile vivere in queste condizioni.

00:28:13: Ja się zastanawiam ile ludzi tutaj żyło bo wiemy ile było zakonników ale jakiegoś takiego dworu księżnej.

00:28:24: Nie zrozumiemy, że

00:28:27: to był... Nie wiemy tego dokładnie.

00:28:29: Z pewnością stanowił on, podobnie jak inne zamki miejsce schronienia na wypadek zagrożenia otwarte dla całej miejscowej ludności.

00:28:38: W średniowieczu

00:28:39: zamek nie był miejscem przeznaczonym wyłącznie do mieszkania ale był też miejscem w którym można było się schronić w razie niebezpieczeństwa a więc otwartym również dla mieszkańców osad

00:28:50: budowanych

00:28:50: z domów kamiennych Ale przede wszystkim drewnianych bo to był materiał

00:28:55: najczęściej

00:28:55: wykorzystywany.

00:28:56: i habitała w Niborgi, kostrujecie di Pietra, ma sobratutwo dylenio.

00:29:06: Atenzione!

00:29:18: Bez wątpienia Matilda była niezwykłą dziewczyną.

00:29:20: Dożyła sędziwego jak na tamte czasy wieku bo zmarła mając sześćdziesiąt dziewięć lat.

00:29:28: W średniowieczu to się właściwie nie zdarzało.

00:29:31: Może nie miała jakiegoś wielkiego szczęścia w miłości i była bardzo samotna, ale miała inne szczęście.

00:29:36: Udało jej się dokonać tych wszystkich takich rozmów pokojowych.

00:29:41: stać gdzieś tam w środku krasowa dyplomatka ważnych sporów jeśli nie ucinać i w ogóle stopować wojny to przynajmniej je jakoś hamować.

00:29:54: przeżyć w tym całym zamieszaniu.

00:29:57: dla mnie to są zdarzenia i upowieści biograficzne absolutnie wyjątkowe.

00:30:01: Kiedy patrzymy z góry, z samego szczytu, z zamku w kanosie, widać świetnie to o czym nasza przewodniczka mówiła czyli te takie bardzo charakterystyczne zbocza są z nimi związane i samą matyldą liczne legendy.

00:30:15: Moja ulubiona opowiada o tym, jak bardzo religijna i wierząca Matilda postanowiła zamknąć diabła w butelce.

00:30:21: Nie chciała żebyś mieszał jej szyki.

00:30:25: uprzykszał ludziom życie ale diabeł oczywiście bardzo głośno domagał się wypuszczenia na wolność.

00:30:31: Matilda w końcu mu uległa.

00:30:33: wypuściła go.

00:30:35: Diabeł z wdzięczności oświadczył wówczas że będzie zawsze pokres świata, pokres czasów.

00:30:42: chronił zamek w kanoscie i oczywiście samą Matyldę.

00:30:46: I co zrobił?

00:30:47: swoim pazurem, ostrym...

00:30:51: Drapno-uzbocza?

00:30:52: Drapne uzbocze dosłownie okalające tutaj wzgórza.

00:30:57: i dzięki temu powstały te formacje skalne, które tutejsza ludność do dziś nazywa właśnie Pazura Mediabła.

00:31:07: One są bardzo malownicze, dają rzeczywiście takie wrażenie że patrzymy na kraj obraz księżycowy.

00:31:13: Przede wszystkim są bardzo niebezpieczne, to są osłowiska.

00:31:15: w związku z tym po tym się nie wolno wspinać.

00:31:17: Nie wolno tam chodzić no i dzięki temu ten zamek pozostawał niezdobyty bo po prostu nikt nie ośmielił się na zamekt najechać.

00:31:25: Ja tu oczywiście jeszcze widzę inne rzeczy o których chcę wam opowiadzić Bo tu jest przepiękna przyroda.

00:31:30: I naprawdę wyprawa do zamków kanosie To jest nie tylko spotkania z historią ale także z pięknymi widokami Z naturą, z kwiatami, z drzewami Z ruchem

00:31:40: naszym własnym bodostać się tu można pieszać.

00:31:44: ci, którzy interesują się kulturą włoską literaturą poezją.

00:31:48: Włoską zauważą tutaj wszędzie żółty pięknie kwiknący na złoto Janowiec.

00:31:54: to jest niezwykle istotna roślina w historii włoskiej kultury.

00:32:00: pisał o niej chociaż bylopardii i co ciekawe jest to symbol siły charakteru, niezłomności a jednocześnie skromności.

00:32:08: wydaje się że właśnie taka była Matilda

00:32:11: Taka roślina, która jest w stanie przezwyciężyć najtrudniejsze warunki.

00:32:15: A propos diabła przytomna Julia pyta no ale właśnie dlaczego taka religijna Matilda jednak zezwoliła temu diabu wyjść na świat?

00:32:24: Może dlatego że na świecie istnieje dobro i zło.

00:32:28: I jak narazie nie wynaleźliśmy na to żadnego lekarstwa więc trzeba się nauczyć jakoś z tym żyć.

00:32:44: Pytamy wszystkich, ale na razie nie udało nam się znaleźć odpowiedzi na pytanie jak Matilda wyglądała.

00:32:51: Myślę że kiedy jesteśmy w stanie sobie wyobrazić czyjąś twarz włosy posturę to od razu łatwiej jest nam sobie jakoś też wyobrazać wszystkie sceny historyczne z tą postacią związanej przenieść się myślą w te czasy.

00:33:03: Będę teraz oto pytać naszą przewodniczkę bo zauważyłam że tutaj przy wejściu do zamku zorganizowaną małą wystawę która właśnie o wyglądzie Matilde'a.

00:33:15: Nie wiedzieliśmy dokładnie o tym, co Matilda spodziewała.

00:33:23: Mówimy,

00:33:24: że

00:33:25: ta biografia jest skreślona na jego życie.

00:33:32: Nie mamy dokładnych wizerąków z okresu, kiedy Matilda żyła.

00:33:35: Mamy natomiast księgę biografię napisana o jej życiu, której oryginał znajduje się dziś w Bibliotę Cevatykańskiej.

00:33:44: Trady są idealizowane i nie są dla efektów aspektów fizycznych.

00:33:52: Ale przez te słowa Matilde mówi, że

00:33:58: Jest to rękopis z miniaturami, gdzie jej rysy są oczywiście wyidealizowane i nie oddają rzeczywistego wyglądu fizycznego.

00:34:05: Ale w tekście Vita Matylis napisane jest że Matilda miała rode włosy i piękne białe zęby a to było w tamtej poce czymś niecodziennym.

00:34:19: Późniejsze przedstawienia matyldy rzeczywiście ukazują ją z rudymi włosami.

00:34:24: Zawsze uśmiechnięto,

00:34:26: z

00:34:26: wyrezistnymi ustami.

00:34:28: Często trzyma w dłoniach jakiś przedni od najczęściej owoc granatu.

00:34:31: Granat symbolizuje kościół, ponieważ w jednym owocu znajduje

00:34:35: się wiele nasi.

00:34:44: Ja też jeszcze sobie wyobrażam, że musiała być osobą wysportowaną jak dzisiaj byśmy powiedzieli.

00:34:49: A przynajmniej sprawną fizycznie, bo przecież jeździła dużo konno.

00:34:54: wielokrotnie tutaj nam w różnych opowieściach podkreślano, że zasłynęła z tego, że jako pierwsza kobieta w historii czy może po prostu pierwsza o której taki fakt zapisano jeźdiła konno tak jak mężczyzna nie siedząc boczkiem.

00:35:08: no tylko właśnie tak jak jeździli panowie.

00:35:18: Jestem radnym do spraw kultury w Quatro Castella, czyli w czterech zamkach.

00:35:22: Znajdujemy się w miejscowości Quatro castella co oznacza cztery zamki a ja widzę jeden.

00:35:28: muszę się dopytać o co tutaj chodzi?

00:35:32: Znajdujemy się w zamku Bienello, w gminie Quatro Castella.

00:35:37: Ale

00:35:37: mamy cztery wzgórze na których znajdowały się cztery fortyfikacje właściwie nie zamki lecz wieże.

00:35:44: Zamek Bienello zachował się najlepiej ponieważ był użytkowany także w czasach współczesnych.

00:35:49: Pozostałe wieże są w trakcie renowacji dwie w szczególności a trzecia nie jest widoczna.

00:35:58: Dlaczego to jest ważny zamek dla tego regionu, co tutaj się działo?

00:36:13: W Bianelno miało miejsce ważne wydarzenie historyczne związane z postacią Matylde.

00:36:18: W Tysiąc stoje do następnego roku, kiedy Henryk V a więc następca Henryka IV tego słynnego cesarza, który przybył do Kanossy, przyjechał tutaj by nieco naprawić stosunki z Księżną.

00:36:35: Ja zwróciłam uwagę, że ten zamek wygląda zupełnie inaczej niż zamekk w kanoscie który jest taki posępny

00:36:41: średniowieczny

00:36:42: naprawdę.

00:36:43: Tutaj to szczerze mówiąc mogłabym zamieszkać i nawet bym się bardzo nie pogniewała.

00:36:47: Mamy przed wejściem przecudne dwa wysokie cyprysy.

00:36:51: mamy piękny ogród.

00:36:53: Mamy tutaj okna, nawet całkiem spore.

00:36:55: No jest tak naprawdę prawie jak w Ładnej Wilii.

00:36:59: Jest bardzo cicho i jesteśmy w tej części ogrodowej, którą na pewno będzie.

00:37:03: chcesz chciała zapytać bo to twój konik zapachy.

00:37:06: Oj tak!

00:37:07: Bo ja tutaj nawet na wejściu widziałam tabliczkę że to jest niezwyczajny ogród, który się nazywa... Ogrodem zapachów, więc musimy się dopytać o co tutaj chodzi.

00:37:23: Ogród zapachu jest stosunkowo nowy, bo gdybyście przyjechały tu pięć lat temu to znalazły byście tylko te największe roślinie.

00:37:31: Nazwa odnosi się oczywiście do aromatycznych ziół od zawsze obecnych na terenach śródziemnomorskich także za czasów Matylnie.

00:37:43: Mamy tu szałwie, mamy lawendę, mamy rozmaryn.

00:37:46: Spacerując można poczuć różne zapachy i można dotknąć roślin które w średniowieczu miały dla niektórych niemal magiczne oznaczenie.

00:38:03: To mi przypomina o ważnym pytaniu, które chciałam zadać bo my rzeczywiście zwiedzamy tę cudowną okolicę w Maju ale przecież Każda pora roku na pewno oferuje jakieś inne widoki.

00:38:13: Teraz jest zielono, kwitną kwiatę jak tutaj jest jesienio a jak jest zimą?

00:38:21: Idealnym

00:38:22: momentem by odwiedzić zamek jest wiosna i jesień także dlatego że temperatury pozwalają wówczas na spacery i wycieczki.

00:38:30: Bardzo piacewo też żyweno terytorium, które wiemy w torno z pasażami.

00:38:42: Zimą zwiedzanie wnętrza zamku jest zawieszone, ponieważ nie ma tam systemu klimatyzacji.

00:38:47: A że to delikatny zabytek.

00:38:49: temperatury nie są przyjemne.

00:38:51: Są temperaturę gradowoliją, więc się fawają tylko jakieś inicjatywy w pewnych momentach.

00:38:58: Wreszcie stagione na przykład w styczniu.

00:39:01: Bardzo podoba mi się,

00:39:03: Organizujemy wówczas tylko nieliczne imprezy okolicznościowe.

00:39:06: W pozostałej części roku natomiast, zwłaszcza latem bardzo miło jest tu przyjechać bo ci którzy zarządzają zamkiem czyli stowarzyszenie historyczne ilmelograno ożywiają go różnymi działaniami i wydarzeniami.

00:39:20: Organizowane są na przykład degustacje.

00:39:24: Głównej

00:39:24: wieży mamy baterię octubalsamicznego.

00:39:27: Jest zwiedzanie z przewodnikiem.

00:39:29: można też zwiedzać samodzielnie.

00:39:32: W tym roku będziemy mieli imprezy teatralne, które przypomną postać Matyldy i Hildegardy.

00:39:37: Również pod kuratelom stowarzyszenia zarządzającego zamki.

00:39:42: Ja słyszałam że Matylda bardzo lubiła ten zamek i lubiło tutaj spędzać czas.

00:39:46: wcale jej się nie dziwia też bym tutaj trochę pomieszkała ale ciekawe jestem czy to jest potwierdzone w źródłach czy to tylko takie miejskie legendy?

00:39:59: Uważa

00:39:59: się, że Matilda rzeczywiście w atu czas, także ze względu na widok, który roztacza się stąd na jej posiadłości.

00:40:15: Nie dysponujemy żadnym szczególnym dokumentem na temat czasu, który to spędzała czy na temat jej relacji z innymi ówczesnymi możnymi ale zamek, fortyfikacja w Bianello zostaje wspomniana jako miejsce dla Matyldy.

00:40:28: Ważne

00:40:31: Un punto importante Copermatilde.

00:40:34: Zajmujesz się kulturą, to ja mam jeszcze pytanie kulturalne co tutaj robicie kulturalnego związanego ze sztuką kiedy przyjeżdżają odwiedzający czy mogą też tej kultury

00:40:45: skosztować?

00:40:49: Właśnie

00:40:49: w tej chwili mamy wystawę.

00:40:50: Często takie organizujemy poświęconą postaci Matilde oraz postaci Adelaide Suzy, bardzo znaczących kobiet średniowiecza.

00:40:59: Ale nasza działalność kulturalna obejmuje też inne dziedziny ze względu na oprawę jaką daje ten zamek.

00:41:12: W ostatnich

00:41:13: dniach mieliśmy tu inicjatywę o nazwie Regio Opowiada, w ramach której zapraszamy dzieci i ich rodziny.

00:41:32: Mieliśmy

00:41:33: pokaz cyrkowy właśnie ustup murów Biannello, ale też wydarzenia związane z gastronomią bo średniowiecze to też moment w którym do naszej kultury kulinarnej weszły prawdopodobnie niektóre typowe potrawy.

00:41:45: Parmezan ocet balsamiczny.

00:41:47: staramy się więc powiązać zabytek z historią.

00:41:50: także poprzestem bardziej kulinarną stronę.

00:41:58: Są też wydarzenia trochę lżejsze.

00:42:00: Na przykład w wieczór walentynkowy odbyło się zwiedzanie z przewodnikiem, w ramach którego pary były witane w samku różnymi atrakcjami.

00:42:08: Znajdzie się więc coś dla każdego!

00:42:13: Wierzysz w tego ducha, które podobno tutaj straszy?

00:42:18: Wiara w duchy nie bardzo leży w mojej naturze.

00:42:21: Ale relacje przekazywane przez dozorców tego obiektu skłaniają do refleksji.

00:42:27: My przychodzimy tu zazwyczaj w towarzystwie.

00:42:30: On i zaś sami wieczorem kiedy przychodzą zamykać okno.

00:42:34: W pewnym

00:42:36: sensie opowieść o duchu nadaje temu miejscu pewien szczególny charakter

00:42:41: na tę historię fantasmę, która w pewnym sensu da też ten ton.

00:42:50: Ale tym duchem to miała być matelda czy ktosiny?

00:43:00: Tego nie wiemy.

00:43:01: Na fotografiach, szczególnie na jednej przedstawiającej lustro w jednym z pomieszczeń na parterze zamku widzimy postać kobiecą.

00:43:14: Jednak

00:43:14: przez ten obiekt przewinęło się wiele kobiet.

00:43:26: Matilda była kobietą szczególną, ale nie jedyną.

00:43:29: Rozegrało się tu wiele historii, ale niewiem dokładnie kim może być ten duch

00:43:34: więc

00:43:35: musimy posiłkować się wyobraźniom.

00:43:43: Przedstawiamy Wam dzisiaj Włochy z zupełnie innej strony ze strony i w stronach, w których być może jeszcze nigdy nie byliście, a warto bo to tylko godzina od Bologna

00:43:56: do usłyszenia w kolejnym odcinku, w którym pokażemy jak w tych okolicach można się przenieść w czasie.

00:44:03: W takim dosłownym sensie.

00:44:05: Przenieść się do średniowiecza

00:44:07: słowem uczynkiem jedzeniem, kostiumem... Ubraniem wszystkim!

00:44:11: Będzie niesamowicie!

00:44:12: Tak i my

00:44:12: też będziemy w tych kostiumach do usłużenia.