Hiszpania - Zawód: Hiszpan. Conrado Moreno

00:00:00: Czasami się śmiejesz.

00:00:00: uprawiam najpiękniejszy zawód świata, bo bywa że jestem przedstawian jako zawód hiszpaniem.

00:00:07: Ale że tak się śmierzę jakbym uprawiał zawód!

00:00:13: Nie wiem jak wygląda tradycyjne hiszpańskie śniadanie ale postanowiłam zaproponować naszej małej grupie podcastowej dzisiaj Ptysie też.

00:00:22: w sumie przyszło mi do głowy że nie wiem czy Pty sie są ostatecznie polskie czy francuskie ale są z warszawskiej cukierni więc ten most pomiędzy Hiszpanią a Polską uważam za słodko, za akcentowany.

00:00:34: A dzisiaj w tym odcinku podcastu o kulturze śródziemne morskiej lęte kontynuujemy długo wyczekiwany przez naszych wszystkich słuchających serdon hiszpański.

00:00:45: Witamy Was bardzo serdecznie.

00:00:47: będziemy dzisiaj rozmawiać o Hiszpańskości i nie tylko o budowaniu mostów ptysiami.

00:00:52: również innym metodom się przyjrzymy a naszym i waszym gościem jest dzisiaj Konrado Moreno.

00:01:01: Dzień dobry.

00:01:02: To skoro słyszał ptyśach, co więcej nie tylko słysz, ale mam to szczęście, że widzę je na talerzu.

00:01:08: A zaraz będziesz wiatru?

00:01:09: Tak, to raz u chcę zaznaczyć, że mamy ten pomost nawet w postaci tego deseru bo buñuelos tak się nazywają ptysie po hiszpańsku.

00:01:19: Co o tym?

00:01:19: Tak co prawda może nie w ten sposób dokładnie przekrojony ale bardzo podobnie i bardzo podobne smakują.

00:01:24: a zatem tak pty sie są również w Hiszpanii i noszą nazwę Buñuelo.

00:01:29: Ale jak na hiszpańskie śniadanie, to by było zdecydowanie za bogate śniadanie.

00:01:33: Bo, jak pewnie wiemy, a przecież większości Polacy są znawcane ekspertami od Hiszpanii, od basenów w Ziemnomorskiego.

00:01:41: bo co drugi mój znajomy-znajoma bywa w Hiszpanii częściej niż ja i wszyscy pewnie o tym wiemy.

00:01:47: ale jednak tylko zaznaczę że hiszpanskie śniada nie jest po pierwsze bardzo szybkie najczęściej spożywane w drodze do pracy w pobliskim barze, ulubionym barze albo jeszcze w dziennicy, w której mieszkamy najczęściej pod naszym blokiem.

00:02:03: Albo z kolei może w drodze do pracy gdzieś tam zaprzyjaźnia nam towarzystwem sobie szybko spożywamy kawę i toast ewentualnie jest odrobiną oliwy szynki albo na słodko w Madrycie ciur roz, ale o tym pewnie też będziemy mówili.

00:02:18: To Julia zdała test, bo zapytałam ją wczoraj co Hiszpanii jedą na śniadanie i powiedziała o to z tak soliwą.

00:02:23: Więc masz zaliczone napiątkę.

00:02:25: Bardzo się cieszę.

00:02:26: do czegoś się przydało!

00:02:27: Conrado jesteś dziennikarzem, jesteś popularyzatorem wiedzy o Hiszpanii no i łączysz te oba kraje.

00:02:35: Chcemy zacząć od tożsamości, bo to jest taki temat, który dzięki Julii bardzo mocno siedzi w lentej, jest dla nas ważny.

00:02:43: my do niego powracamy i lubimy poruszać ten temat, opowiedz nam o sobie i o tym jak to jest łączyć Polskę i Hiszpanie.

00:02:54: Bo przecież nie ma takiej granicy.

00:02:56: oficjalnie twoja praca i twoja tożsamość wskazuje na to że taka granica jest ale bardzo płynna.

00:03:05: La identitat czyli ta tożsamość jest niezwykle ważna dla mnie.

00:03:08: zawsze.

00:03:08: ta toczsamoś była takim elementem moich poszukiwań od dziecka.

00:03:13: To myślę, że przyczyniało się do tego, że jako dziecko być może byłem uznawany za bardzo poważne ale może nie dlatego, że byłem poważnym młodym człowiekiem tylko dlatego, ze zawsze szukałem swojego miejsca na ziemi.

00:03:23: tak?

00:03:23: Bo będąc dzieckiem polsko-hiszpańskiego małżeństwa to dzisiaj już nie jest takie wyjątkowe i właśnie być może z tylu na te bliskie relacje polskochiszańskiej dzisiaj to będzie istotnym tematem dla być może rodziców którzy mają dzieci, a być może słuchają nas osoby żyjące w Hiszpanii doskonale wiedzą na swoim przykładzie.

00:03:43: Jak to jest?

00:03:44: Jak to będzie z ich dziećmi, z waszymi dziećmit, państwa dziećm?

00:03:47: i jeśli na przykład jesteście Polakami ale Wasze dzieci dorastają uczą się w Hiszkanii więc na pewno każdy przypadek jest inny.

00:03:56: ale dla mnie to pożykiwanie mojej tożsamości było niezwykle ważne i bardzo trudne bo jako dziecko w Hiszwanii byłem uznawany za Polaka.

00:04:05: A z kolei, jak przyjeżdżałem do Polski i na wakacje do moich dziadków nie tak często ale raz na jakiś czas a po raz pierwszy przyjechałem, jak byłem jeszcze bardzo małe to słyszałem że jestem hiszpanem.

00:04:17: I tak zostało do dzisiaj.

00:04:18: ja czasami się śmieję, że uprawiam najpiękniejszy zawód świata bo bywa, że jestem przedstawian jako zawód hiszpań niemalże tak się śmierzę jakbym uprawiał zawód Hiszpana więc rzeczywiście zupełnie nie mając na to wpływu w jakiś sposób te o czym mówisz, czyli opowiadanie o tych iszpańskich iżpański kulturze.

00:04:38: stało się jakimś takim elementem mojej codzienności.

00:04:41: Jestem przekonany, że gdybym żył w Hiszpanii byłoby podobnie.

00:04:44: co więcej, często powtarzam i uważam, że jest we mnie taka tęsknota ciągła tęsknota i taki niepokój wewnętrzny.

00:04:51: Co to znaczy?

00:04:52: Oznacza to, że będąc w Polsce tęsni za Hiszpanią tutaj już od ponad trzydziestu lat ale jestem przekonana, żebym dzisiaj spakował rzeczy i wyjechał do Hiszpań tam zaczął pracować tam przeniósł się ze swoimi dziećmi, ze swoją rodziną.

00:05:05: To jestem przekonany, że bardzo szybko zacząłbym tęsknić za tym wszystkim co utożsamiam z Polskością i z Polską.

00:05:11: Co oznacza?

00:05:14: W takim w tym typie człowieka tego homo-awiator, tego pędzącego chodzącega człowieka bez końca takim jesteśmy ludźmi którzy jednak mimo wszystko migrują z mniejszych miejscowości do większych albo odwrotnie.

00:05:27: Dzisiaj też uciekamy z większych aglomeracji, do mniejszych.

00:05:30: bardzo różnie wyglądają te nasze migracje.

00:05:33: to cały czas poszukujemy tego co nas ukształtowało, co nas budowało.

00:05:40: szukamy tego za czym tęsknimy.

00:05:42: czasami mamy wrażenie że odczuwamy zapach który budzi w nas wspomnienia z dzieciństwa i bardzo często próbujemy sobie to przypomnieć.

00:05:51: Zamykamy oczy, nawet teraz próbując te słowa od razu ja automatycznie zamykam i mamy takie wrażenie że próbujemy przyciągnąć sobie coś... we wspomnieniach, do czego dawno nie mieliśmy dostępu.

00:06:03: I to myślę że w pewien sposób buduje tętożsamość czyli jest w tym dużo tęsknoty, dużo melancholi ale też i dużo radości duże takiej hiszpańskiej radości postawy do życia która potrafi w różnych chwilach życia.

00:06:18: mam już swoje lata, czterdziście pięć lat więc o tych chwilach życie i trudnych doświadczeniach czasami potrafię częściej wspominać ale nie po to żeby gloryfikować jakieś trudne życie życiowe chwile tylko raczej by rzeczywiście podkreślić to że ta hiszpańskość to pogodny.

00:06:35: nastawienie wielokrotnie pozwala mi jakoś tak puścić luzem jakiś taki trudniejszy życiowy chwilę myśląc o tym ,że one są naszym elementem naszego życia.

00:06:48: Bo Hiszpanie, myślę że życie lubią to świadczać.

00:06:52: Niekoniecznie zawsze tylko i wyłącznie radosne elementy tego życia o czym się często mówi trochę spłaczając Hiszpańskość czy też ten południowy temperament.

00:07:01: Tylko przyjmując zupełnie naturalnie to wiadomości to, że życie składa się z rzuczech elementów.

00:07:06: Taki na przykład jest flamenco.

00:07:08: Często powtarzam, że flamencko to nie tylko są alegrias i radosne bulerias, ale to też jest bardzo smutne, cantejondo.

00:07:16: Bardzo poruszające, gdy mówimy o Wielkanocyki szpańskiej.

00:07:20: To właśnie w Polsce jesteśmy skupieni na radosnym zmartwychwstaniu, na wiośnie, na odradzającym się życiu.

00:07:26: Na Hiszpanie podczas wielkiego tygodnia wiemy że nastawienie są na procesie, na cierpieniu, na bólu, na męce i uciekając trochę o duchowości może bo to jest związane z religią oczywiście, ale nie tylko bo gdy patrzę się na kiszpańskie miasta, zwłaszcza na te najsumniejsze procesje w Sewilli i Maladze no to naprawdę jest to niezwykle poruszające.

00:07:46: To nie są ludzie często regularnie chodzający do Kościoła z tygodnia na tydzień, praktykujący, ale w tej swojej obrzędowości i w tej duchowości wszyscy są połączani.

00:07:59: I wspólnie przeżywają naprawdę bardzo głębokie emocje.

00:08:03: więc krótko mówiąc myślę że to w pewien sposób też składa się na tę moją tożsamość czyli taka otwartość do przeżywania różnych życiałych emocji.

00:08:10: Bardzo pięknie o tym opowiadasz a jak złożony to jest temat.

00:08:14: tu dopiero teraz chyba myślę czujemy.

00:08:17: Ja cię słucham Konrados z wielką przyjemnością, bo moje dzieci też wzrastają w takiej dwukulturowej, dwunarodościowej rodzinie i dużo ich doświadczeń, którymi się dzielą w twojej wypowiedzi znajduję.

00:08:31: Przypomniałe mi się też słowa mojego znajomego Dionysiosas Turisa, nie wiem czy wy się znacie, które też jest, prawda?

00:08:38: Dwunarodowościowy, bo jest półgrekiem, półpolakiem.

00:08:41: On kiedyś się w jakiejś rozmowie ze mną powiedział że tożsamość ci się nie znajduje chociaż wszyscy jej poszukujemy, tylko się ją buduje.

00:08:49: Ty też takiego słowa użyłeś i tak sobie pomyślałam że może mógłbyś przywołać jakieś obrazy ze swojego dzieciństwa które no właśnie jakoś pokazują sceny które cię ukształtowały czy pokazując jakąś rzeczywistość która cię zbudowała?

00:09:05: Zaraz będzie to się kojarzyło z pielgrzymem Paulo Coelio ponieważ jak mówisz o obrazach dzieciństwa wspomnienia dzieciństfa Urodziłem się w Madrycie, osiemdziesiąty pierwszy rok i Madryc.

00:09:16: W ogóle Hiszpania, ale to osiemdziestych często to powtarzam.

00:09:19: To jest trochę inna Hiszpania niż ta dzisiejsza.

00:09:22: Jestem dużo wolności, dużo radości, ale też jestem nawet odrobiny a może trochę więcej lęku.

00:09:29: o tym za chwilę może powiem.

00:09:31: Ale najpierw o tych dobrych takich ciekawych obrazkach.

00:09:34: i dlaczego mówię Paolo Coelio?

00:09:36: Dlatego że jako dziecko żyliśmy w zasadzie... prawie może nie w centrum Madrytu, ale blisko Puerta de Hierro i Barrio del Pilar.

00:09:45: Trochę tak na brzeszach tych dwóch dziennic dla Polaków, którzy żyją w Madrycie znana koalicę, bo tam blisko jest konsula Tiembasada Rzeczypospolitej Polskiej w Madwycie.

00:09:56: I tam znajdowały się jeszcze takie tereny niezabudowane pola można powiedzieć po otoczeniu już takich wysokich charakterystycznych dla Madrytyw w ogóle dla Hiszpanii Bloków takiej czerwonej cegły i zainzydowało się pastwiska, pasteż który pasał swoje owce.

00:10:18: Mieliśmy w sąsiedztwie też ludzi którzy mieszkali sobie w takich dziwnych zabudowaniach dość tymczasowych.

00:10:27: osiołki się kręciły a to był Madryt początek lat osiemdziesiątych.

00:10:33: więc dzisiaj obrazki zupełnie myślę że Dla Madrytu oczywiście mało może aktualne i to trochę mi się kojarzy z taką paśniowością, prawda?

00:10:41: Z jakąś baśniąc takim światem trochę nierealnym.

00:10:44: Tutaj duże miasto Stolica Kiszpanii a Paz też pasujący swoje owce osią, z którym bawiłście nasz pies kolidukę więc takie obrazki przywołuje, a poza tym... Rodzice nam to szczęście, że rodzice bardzo dwali o to żebyśmy w zasadzie co weekend korzystali z tych dobrodzisk matrytu i bardzo często bywaliśmy w Museo del Prado.

00:11:07: Co więcej mieliśmy takie skłonności, mieliśmy swój seszyt i do dzisiaj pamiętam jak przed Las Meninas próbowałem trochę skopiować te obrazy.

00:11:17: To były piękne chwile, pięknie doświadczenia a co więcej też cały weekend staraliśmy wsiadać do samochodu i mieliśmy takie wycieczki do Toledo, Quenca, Abilasegovia czyli te pod-madryckie bardzo piękne i znaczące historyczne miejsca.

00:11:32: więc po tym względem bardzo miło wspominam to dzieciństwo i to było bardzo budujące kształcące.

00:11:39: Przyjaciele moich rodziców, świat książek, rodzice zawsze mieli zamiłowanie do literatury, do książek więc też były wycieczki i wyjazdy na koncerty muzyka klasyczna mój tata słuchający namiętnie płyt winilowych bo tata potem porzucił to ale malował ilustratorem, pracował raczej jako wolny strzelec, mama z kolei pracowała w ZNL.

00:12:01: W tym było dużo takich Dużo słońca, dużo wolności i otwartości.

00:12:05: Ale wspominałem o lęku.

00:12:06: Dlaczego?

00:12:07: Ponieważ to był trudny czas... Hiszpania miała swoją drogę demokratyzacji też w swojej transformacji tak jak i Polska nieco wcześniej, ale przede wszystkim Hiszpania porukawała się z terroryzmem.

00:12:22: Eta zamachy bombowe.

00:12:24: Mówię o tym ponieważ ten obraz który mamy Hiszpanii trochę jest no jest piękny, ale trochę jest czasami powiedziałbym naivne.

00:12:32: Hiszpańia to nie zawsze była tylko i wyłącznie taka taki raj można powiedzieć metaforycznie zielona wyspa, płynąca w bestroskości i w radości.

00:12:45: Tylko też miała swój taki bardzo tragiczny rozdział.

00:12:48: i mówię o tym ponieważ jako dziecko, jako uczeń chodzący do szkoły podstawowej wielokrotnie pamiętam śmigłowce policyjne, pamiętam kolegę z klasy, który wielokroty miał traumę.

00:12:58: jeszcze wtedy się nie mówiło o PTSD czyli o traumie prawda po traumatycznym wydarzeniu ale pamiętam wielokrutnie Był przerażony.

00:13:09: Kilkakrotnie był świadkiem takich zamachów, dosłownie pod swoją klatką tam gdzie mieszkał, bo były to zamachy, które były skierowane co prawda w instytucji wojskowe Guardia Fevil, w Kiszpanii ale bardzo często cywile byli ofiarami tych zamachow i to był bardzo trudny czas.

00:13:25: więc ten lęk gdzieś tam był trochę potrzyty w młodym człowieku i to powodowało że tak zgodach Kiszpanie potrafią cieszyć się życiem.

00:13:36: jest takim elementem, który w jakiś sposób też stworzy moją tożsamość czy ją buduje.

00:13:42: To jest to że ja ufam ludziom i myślę, że to wyniosłem z Hiszpanii.

00:13:46: Hiszpanie potrafią patrzeć sobie w oczy lubią ze sobą rozmawiać.

00:13:50: W takim życiu codziennym na ulicach uśmiechają się do siebie lubią nawiązywać czasami takie przypadkowe znajomości.

00:13:58: po prostu ludzie sobie ufają tak?

00:14:01: I to jest taki element bardzo wartościowy w Hiszpanii, ale z drugiej strony był ten element takiego poczucia zagrożenia, który był może czymś sprzecznym z takim życiem bestroskim i radosnym.

00:14:15: Ale rzeczywiście także i przyczynią się do tego, że ja na przykład w taki sposób z kolei może najwne patrzyłem wtedy na Polskę.

00:14:22: Bo gdy przyjeżdżałem do Polski do moich dziadków na wakacje to tutaj miałem lato.

00:14:26: Tutaj z kole i to uczucie tego zagrożenia, którym wspominałem było w zasadzie nieosiągalnie niedostępne więc czułem się tutaj bezpiecznie i przewrotnie czułam tutaj wolność.

00:14:35: Wspomniałeś o wizytach w Prado i bardzo ci dziękuję za to wspomnienie.

00:14:39: od razu sobie pomyślałam ,że ten wylaskę znam tutaj pięknie pasuje bo On przecież właśnie portretował te takie idealne, piękne dworskie sceny.

00:14:48: A z drugiej strony to co ja kocham w jego malarstwie najbardziej, to jest pokazywanie codzienności tych różnych takich mniej pięknych jej elementów, prawda?

00:14:59: Osoby chorujące, z różnymi ułomnościami i chociaż to takie słowo chyba, którego nie powinniśmy tutaj używać z różnymi problemami, które mamy wszyscy.

00:15:11: i nie jest tak, że Hiszpania tych różnych problemów jest też pozbawiona.

00:15:17: Ale wróćmy do Madrytu bo to jest taki wątek, który mnie bardzo ciekawi.

00:15:22: Madryt stolica Śródziemno-Morskiego kraju, która taka mało śródziemnomorska jest chyba jak ty widzisz to miasto swojego urodzenia?

00:15:31: Ja po pierwsze zawsze cierpie, znaczy cierpie.

00:15:36: Ciekawe, że takie jego słowa użyłem ale rzeczywiście cierpię na swój sposób, taki może trochę przewrotny sposób.

00:15:43: Gdy słyszę o tym że Polacy co rozumiem uwielbiają Barcelonę i troszkę rzadziej może zaglądają do tego Madrycu dlatego użyłem pojęcia cierpie.

00:15:53: Ale oczywiście myślę że ta śródziemną mostkość jest obecna w pełnych elementach tego życia Madrytu.

00:16:00: niewątpliwie.

00:16:01: no Madryt nie ma tego co ma Barcelona co kochają Polacy.

00:16:04: do Barcelony sił dający.

00:16:06: Nie ma plaży, nie ma oczywiście wybrzeża... Nie ma gaudiego, nie mam tej architektury ale myślę że Madryt jest metropolią ogromnym miastem bardzo monumentalnym i uważam że ma piękną architekturę bardzo szerokie aleje.

00:16:21: Grambia przede wszystkim która ma ponad sto lat no ale też i bardzo barwne wąskiej uliczki które znajdują się na przykład na Barrio de las letras, czyli dziennica liter.

00:16:31: to te okolice na przykład udając się od Plata Major w kierunku północnym.

00:16:37: Dziennica Literatów tak ona się nazywa.

00:16:39: Madryt.

00:16:41: myślę że matą wśród rzemnomorskość takiej postaci właśnie tego życia mieszkańców madrytu o których mówi się ,że to są koty bo na mieszkańskich madrytu mówi się Los Gatos.

00:16:51: A to dlatego, że w ogóle Madryt został założony jeszcze przez maurów, przez arabów.

00:16:57: Zajmują się jeszcze resztki muru wybudowanego przez właśnie maurów i ponoć legenda mówi o tym, że mieszkaniec Madrytu skakał bardzo zwinnie z muru do muru.

00:17:08: potem niektórzy twierdzą, że to być może związane z dachówkami.

00:17:14: Ale legenda stała się... jakąś taką ikoną właśnie tego życia Madrytczyków i tego, że Madrytyczycy trochę jak koty rzeczywiście żyją nocami.

00:17:26: Myślę, że Madrid jest takim miastem w Europie, który rzeczywiście po tym względem robi dużo wrażenie tak, jaki pewnie i inne miasta, jak Hiszpanii.

00:17:33: ale to jest to, tętni wieczorami.

00:17:37: Nierzadko na Kranbija np.

00:17:38: przede wszystkim widujemy korki o drugiej, trzeciej i czwartej nad ranem.

00:17:43: Ludzie w Madrycie lubią funkcjonować i żyć nocą zwłaszcza latem.

00:17:49: I powiedziałbym że Madrid dla mnie to jest do życia siódremnomorskie opiera się na jego barach.

00:17:55: Madrid ma ponad piętnaście tysięcy barów.

00:17:58: Wszędzie są te bary, które często powtarzam.

00:18:01: Nie są wymuskane, nie są nowoczesne ale na tym polega ich charakter.

00:18:05: One często są takie same od trzydziestu czterdziestu lat.

00:18:11: Madryczycy mają też swój charakterystyczny sposób życia.

00:18:14: To znaczy to jest takie życie, rytm życia.

00:18:18: taka doba składa się od tego o czym mówiliśmy na początku czyli od tej wizyty szybkiej przy porannyj kawie w drodze do pracy.

00:18:26: potem w pracy też jest pierwsza przerwakoła południa.

00:18:30: wychodzimy z koleżankami i kolegami z pracy znowu do baru, obiad barze, potem z nowu bar popołudniu i wieczorami z Nowu Bar.

00:18:38: I w tych barach w Madrycie Mieszkańcy Matrytu mają taką sposobność, może niezbyt estetyczną wrzucania serwetek, wykałaczek, pestek oliwkach na podłogę.

00:18:49: To jest to chwila gdzieś tam zamiatane.

00:18:52: To turystów rzeczywiście często jakoś tak zaskakuje.

00:18:58: Może interpretujemy to jako jakieś... jakiś chaos, jakąś skłodność do tego żeby nie utrzymywać czystości.

00:19:07: Ale Hiszpanie i Madrytczycy mają taki swój sposób funkcjonowania w tych barach i nawet Madrytyczycy twierdzą czasami zaglądają jak bar jest zbyt estetyczny, to oznacza to że tam nikt nie zagląda co oznarcza.

00:19:19: być może warto zaglądać takiego miejsca w którym rzeczywiście te serwetki się wszędzie sypią pod nogami.

00:19:26: To

00:19:26: jest świetna podpowiedź ale to może od razu zostańmy przy tym dniu w Madryckim.

00:19:32: Wyobraźmy sobie, że lecimy jutro, zabierasz nas do Madrytu i jak zarządzisz ten dzień?

00:19:40: Co robimy od rana?

00:19:41: O i to jest...

00:19:42: Dobra już po śniadaniu, kawka wleciała, toast wleczał.

00:19:47: co dalej?

00:19:48: To znaczy to jest tak, że jest takie miejsce Madrytu którego nie specjalnie lubię ale od którego myślę, że zawsze warto zacząć czyli ten punkt zero w Madrytu.

00:19:58: dosłownie tam jest kilometrofero.

00:20:01: Od tego miejsca liczone są dystanse, kilometry... mapa w hiszpańskich, a mam na myśli oczywiście Puerta del Sol.

00:20:10: Czyli ten centralny punkt Madrytu, w którym Hiszpanii jeszcze co więcej odliczają do nowego roku zawsze licząc, patrząc na budynek i nadwon, który wybija najpierw sygnał do północy, bo to jest bardzo skomplikowany.

00:20:24: W Hiszpanie jesteśmy tak samo przesądni jak w Polsce, co prawda nie mamy grosza w kieszeni ale też przesządnie witamy Nowy Rok zajedając się winogronami, dwunastoma winogrenami.

00:20:35: Ta ceremonia jest niezwykle skomplikowana.

00:20:36: Moje pierwsze są kwarto z po hiszpańsku, czyli takie kwartał dopiero potem odlicza się do północy więc nie jest to takie oczywiste gdyby jakby się mogło wydawać.

00:20:45: ale to właśnie jest to miejsce w Madrycie.

00:20:48: tak Puerta del Sol.

00:20:50: tam mamy symbol Madrytu kolejny czyli Laosa i el madronio.

00:20:54: Nie jest to niedźwiecz tylko jest to niedziedzica która już kilkakrotnie miała różne miejsca.

00:20:59: mam na myśli pomnik który jest symbolem Madrytu bo Madrid O tym też należy pamiętać, to jest i nas najwyżej położonych stolit w Unii Europejskiej.

00:21:10: kilka metrów nad poziomem morza otoczone górami, dlatego też klimat materii tu jest bardzo specyficzny.

00:21:15: Zimą jest dość zimno.

00:21:17: to nie są... To nie jest klimat piętnastu stopnia ale potrafi być rzeczywiście zimna.

00:21:24: co prawda śnieg pada raz na jakiś czas ale zdarza się bywa w Madrycie.

00:21:29: no i bardzo suchy surowy klimat.

00:21:32: latem temperatury potrafią osięgać czterdziestu kilku stopni.

00:21:36: także Klimat matryjski jest bardzo specyficzny, bardzo surowy.

00:21:39: No ale właśnie mamy tą niedźwiedzicę, która piera się od rzewo-madronio.

00:21:43: to niektórzy tłumaczą drzewo poziomkowe, ale to też nie jest najlepsze tłumaczanie.

00:21:47: To jest inny rodzaj... Nie jestem biologiem znawcą tej flory, ale jest innym rodzaju... drzewa owocowego.

00:21:55: Dlaczego nieźwiedzica?

00:21:56: Ponieważ symbole Madrytu też jest tarcza czerwona i siedem gwiazd białych, dlatego że to jest symbol wielkiego wozu na naszym niebie czyli tej konstelacji Gwiazd.

00:22:08: I stąd właśnie znowu nieźwdzica.

00:22:10: Zresztą nieźwedzie.

00:22:11: rzeczywiście jeszcze nie tak dawno temu podobno w okolicach madrytu chadzały.

00:22:15: Ze względu na to, że Madryt rzeczywiście i w ogóle Hiszpania pamiętajmy o tym Polska i Hiszpania mamy podobną ilości liczby mieszkańców I podobne.

00:22:23: są to kraje pod względem wielkości, ale gęstość zaludnienia jest bardzo ciekawa.

00:22:27: Ponieważ Hiszpania jest jednym z państw w Unii Europejskiej, który ma najmniejszą gęstność zaludnień, czyli najwięcej przestrzeni nie zabudowanej i bardzo dużo jest dzikie przestrzeni co oznacza że... zwłaszcza gdy podróżujemy koleją po Hiszpanii.

00:22:42: Myślę, że często podrórznicy cieszymy się takimi widokami i mamy takie wrażenie, że taki szpan jest naprawdę dzika i często opustoszała.

00:22:50: Po tym względem jest bardzo piękna.

00:22:53: Także gdzie idziemy?

00:22:54: do Madrytu?

00:22:54: To musi być to miejsce.

00:22:55: Puerta del Sol.

00:22:56: Potem stamtąd udamy się do Plata Madior.

00:22:59: Podrozę.

00:22:59: możemy jeszcze zajrzeć w kierunku opera do... nie mogę być sobą i były tosty co prawda ale skoro Madryt to muszą być ciurrosy i cuesta de sanghines, tam jest najsłynniejsza ciokolateria.

00:23:13: W Hiszpanii zajadamy się ciurrosami na słodko popijając bardzo gęstą czekoladą.

00:23:18: To nie jest taka pitna czekola jak w Polsce, która jest trochę rzadsza tylko bardzo gąsta, bardzo słodka.

00:23:24: i powiedziałbym, że Hiszpanie w ogóle żyją by żyć cały czas.

00:23:28: By żyć i by jeść.

00:23:29: bo to jest taka różnica.

00:23:30: my w Polsce często mówimy, że chyba żyjemy żeby pracować, bo mamy taki etos pracy a Hiszpienie tak żyją być żyć i by jeść, i by cieszyć się życiem.

00:23:39: I z Puerta del Sol y Plaza Madzior.

00:23:42: no trzeba wy na pewno koniecznie przejście wspomnianą bario de las letras Plata de Santa Ana, a tam jest Teatro Español, Teatr Hiszpański.

00:23:51: Możemy przy okazji przewitać Calderón Adelabarque, czyli pisarza złotego wieku.

00:23:55: Tam ma swój pomnik, pisarz, który napisał La Bides en Sueño, czyli życie z snem, dramat oparty też w Polsce.

00:24:06: Dzieje się w Polsce w XVII wieku.

00:24:08: więc ta fascynacja hiszpańskiego pisarża polską też jest ciekawekabym łącznikiem pomiędzy tym co polskie a hiszpanskie.

00:24:16: no i muzea nie tylko Museo Del Prado, Reina Sofia, Tisemborne Misha.

00:24:21: No i musimy koniecznie iść do naszego parku El Retiro czyli takie nasze łazienki królewskie ale bardziej zaniedbana niż nasz łazenek królewski.

00:24:33: Bardziej dziki jest to park piękny Palafio del Cristal czyli pałac kryształowy.

00:24:38: I ten różni się park w Madrycie od Parku Warszawie tym, że w tym parku El Retilo powiedziałbym, że jest ciągły koncert i ciągł teatr.

00:24:49: Czyli spacerujemy widzimy piękne estankę czyli taki mały jak to powiedzieć po polsku taką małą też jak w warszawskich naszym ogrodzie łazienek królewskich.

00:25:01: mamy takie oczkowodne To jest oczkowodne sztuczne, nie takie małe oczko wodne jak wiemy i latem płyną tutaj gondole.

00:25:12: A tam mamy możliwość wypożyczenia łodzi takich małych łódek i wiosłowania.

00:25:18: więc to jest fantastyczne.

00:25:18: matryczycy bardzo lubią tak spędzać ten czas.

00:25:22: no i wszędzie słyszymy dźwięki muzyki teatry takie uliczne.

00:25:27: dzieci się bawią.

00:25:28: to jest jeszcze taki element a propos właśnie dźwienku obrazów madryckich i szpańskich.

00:25:33: to jest ten gwar dzieci bawiących się.

00:25:35: Zawsze dzieci są gdzieś blisko nas, ta rodzinność hiszpańska jest bardzo ważna.

00:25:41: To wieczorne życie w barach, w restauracjach, to wygląda tak że Hiszpanie rzeczywiście bardzo późno spożywają kolację ale te dzieci wszędzie się bawią do koła mimo tych późnych pur i dla mnie też elementem tego życia hiszpńskiego.

00:25:59: nie są elementem być może nam przeszkadzającym, prawda?

00:26:02: Jak często niektórzy być może podchodzą bardzo rygorystycznie do tego elementu wychowania.

00:26:07: Że z późna poradzić to trzeba położyć spać i dopiero potem.

00:26:11: bardzo często rodzice rozpoczynają swoje takie życie towarzyskie.

00:26:16: Tylko w Hiszpanie potrafią wspaniale to łączyć.

00:26:19: Nie ma takich granicy pomiędzy życiem rodzinnym, życiem towarzyskich rodziców, dorosłych osób.

00:26:26: tylko to się wszystko łączy.

00:26:29: Dźwięki, gwar... Potem z Lenem.

00:26:30: jest to cudowne i fantastyczne, ale wróćmy jeszcze do tego co należy w Madrycie zobaczyć.

00:26:35: Na pewno na przykład Mercados de San Miguel.

00:26:38: To też jest bardzo blisko okolic przy których cały czas się spacerujemy Puerta del Sol Plata Major czyli taki targ, którym możemy też zobaczyć produkty lokalne no i ta śwydziemno-morskość.

00:26:51: bo to co jest ciekawe w Hiszpanii w Madrecie to to że Madrid położony jest oczywiście w centrum penisule i barika, półby spółbaryjskiego daleko od wybrzeża i od oceanu.

00:27:01: Ale mamy codziennie świeże dostawy ryb, owoców morza i można naprawdę spożywać rano jeszcze wyłowioną ośmiornicę albo doradę albo inną rybę i podabaną tego samego dnia na talerzu madryckim.

00:27:16: Hiszpańska gastronomia madrycka jest cudowna!

00:27:20: I tak minął tydzień.

00:27:21: Właśnie, albo i dwa!

00:27:23: Tak ładnie powiedziałeś o dzieciach i to wszystko tłumaczy dlaczego ja matka trojga dzieci się tak świetnie w Hiszpanii odnajduje.

00:27:30: Wspomniałeś o jedzeniu, o słońcu, o tych wszystkich wspaniałych rzeczach.

00:27:34: pojawiło się też flamenko dodajmy do tego maniana siesta i w zasadzie mamy wszystkie stereotypy które o hiszpanach funkcjonują w naszym kraju.

00:27:44: Jak sobie z nimi radzisz?

00:27:44: Denerwują cię one, czy może znajdujesz w nich ziankoprawdy i uśmiechasz się do nich?

00:27:50: O i myślę że ze stereotypami jest bardzo ciekawie bo stereotypy są jakimś elementem taką formą spostrzegania danego kraju narodu kultury charakterystyczną często... My się z tymi stereotypami nie utożsamiamy, przepychamy, jesteśmy być może niezadowoleni z nich.

00:28:11: Ale myślę że stereotypie jest jakimś elementem świadomości tego, że skoro mamy jakieś wyobrażenie na temat danego kraju to coś na ten temat wiemy i myślę, że w tym stereotypie zawsze jest coś pozytywnego.

00:28:22: Znacza to, że krótko mówiąc wypowiadając się na temat danego narodu po prostu mamy jakąś... wiedzę na jego temat i może nie zawsze one są trafne prawdziwe, ale w dużej mierze rzeczywiście te wspomniane przez Ciebie stereotypy są stereotypami prawdziwymi.

00:28:35: Taki szpańska maniana to może rzeczywiście nie jest element do którego zwłaszcza matryczycy podkreślę to czują jakąś sympatię bo matryczczycy są chyba takim.

00:28:47: może Teraz, jak określić matryczyków mieszkańcami Hiszpanii którzy jednak są pracowici lubią starają się być na czas.

00:28:58: I matryczycy rzeczywiście wyjątkowo się obrażają, gdy o nich się stereotypowo mówi, że jak Hiszpanii zawsze się spóźniają i zawsze są poza czasem.

00:29:08: Mam kilku takich

00:29:09: znajomych.

00:29:09: Hiszpanie są po za czasem bardzo ładne.

00:29:11: Proponuję na tytuł to spotkaćmy się idealnie o czasie także.

00:29:14: Tak ale rzeczywiście mam kilku znajomy, którzy zawsze twierdzą, że są zawsze na czas.

00:29:19: różnie z tym bywa, bo faktycznie wielu hiszpanów bardzo płynnie podchodzi do czasu więc myślę że w tym akurat jest dużo prawdy.

00:29:29: Ale hiszpańskie stereotypy raczej są chyba pozytywne, tak mi się wydaje.

00:29:35: Może takim stereotypem, który często wydawało mi się jest taki nietrafiony i niesprawiedliwy, krzywdzący to jest taki stereotyp hiszbańskiego macho.

00:29:44: Tak?

00:29:44: Czyli no w ogóle macho tego samca, macho po Hiszpańsku to w ogóle samiec, więc to też warto o tym wiedzieć.

00:29:50: Z głową

00:29:50: Macho pochodzi z języka hiszwańskiego.

00:29:52: Tak jest, tak, natomiast... Wydaje mi się, że te pojęcie hiszpańskiego macio to jest takie pojęcia Hiszpana mężczyzny, który dba tylko siebie.

00:30:02: Zainteresowany jest tylko wyłącznie sobą.

00:30:04: Jest taki

00:30:05: twardy taki po prostu... Męski w takim najprostszym znaczeniu tego słowa.

00:30:10: Tak ale ja nigdy przyznam takich Hiszpanów swoim otoczeniu nie poznałem bo i moi rodzice i zawsze wspomnianie przeze mnie nieco wcześniej i znajomi rodziców, przyjaciele Te osoby, które utostamiam właśnie z przyjaciółmi moich rodziców i czyni mężczyźni zawsze byli bardzo rodzinni.

00:30:29: Bardzo życzliwi, bardzo delikatni.

00:30:32: Ja nigdy nie spotkałem się z takim hiszpańskim maczo, który nam się kojarzy z takim wspomnianym właśnie przez ciebie wizerunkiem tupiącego nogą, prawda?

00:30:40: Hiszpana, który ma wszystkich w nosie.

00:30:44: mówiąc lekko tylko są to ludzie bardzo rodzinii, bardzo delicatni.

00:30:48: Wrażliwi!

00:30:49: Wszyscy hiszpanie mężyczyźnie, których znam, są niesłychanie wrażliwymi mężeci.

00:30:53: Więc taki stereotyp uważam, że akurat jest krzywdzący i jest niesprawiedliwy.

00:30:58: I bardzo często nieprawdziwe i nietrafione.

00:31:01: ale moglibyśmy się zastanowić tutaj też jakie są hiszpański stereotypy na temat Polaków i polskości.

00:31:07: i one są bo ja jako dziecko przecież często się z nimi spotykałem bardzo ciekawe.

00:31:12: To, o czym się zawsze mówiło w Hiszpanii o Polakach to to, że mamy znakomite kino.

00:31:17: Gdy mówiło się o Polaka, to Kieślowski, Andrzej Wajda... Te były te nazwiska zawsze powtarzane.

00:31:22: Że Polacy są pracowici.

00:31:24: Że polacy są sumienni, że są właśnie na czas.

00:31:26: więc ja zawsze spotykałem się z takimi bardzo pozytywnymi obrazami i wyobrażaniami na temat Polaków.

00:31:33: I to było jakoś tak zdumiewające bo zastanawiałem się skąd nas w Polakah takie poczucie tego, że jesteśmy zawsze źle oceniani.

00:31:42: Mam takie wrażenie, że my siebie bardzo surowo ceniamy i często mówimy o tym ,że my siebie jesteśmy bardzo takim narzekającym, marudnym, niezadowolonym narodem.

00:31:51: ale ja często powtarzam, to do końca tak nie jest.

00:31:53: uważam, że jesteśmy perfekcjonistami dużo pracujemy nad sobą, dużo się rozwijamy.

00:31:57: chcemy zawsze być w innym miejscu niż jesteśmy i to napędza nas do działania i do rozwoju.

00:32:01: tu Hiszpanie po tym względem są rzeczywiście mniej ambitni.

00:32:04: myślę, że Hiszpanie często to o czym mówiłem nieco wcześniej zadawalają się tym co mają czyli zadowalęło się swojem rodzinnym, swoim życiem towarzyskim.

00:32:16: Co przyczynia się do tego, że faktycznie gdy dzisiaj wracamy do Hiszpanii albo wyjeżdżamy, to myślę już wielu Polaków to zauważa, że w Polsce mamy piękne przestrzenie, piękne restauracje bardzo zadbane ulicy, bardzo zadbane przestrzenie te wspólne publiczne.

00:32:33: a gdy wracam do Hiszkania i wyjeźdzamy na wakacje to mam takie wrażenie To wszystko nie musi być tak idealne, ale to co jest to wystarczy.

00:32:41: Wystarczy jakiś przesełko wystawiony przed lokal, przed restauracją, przed bar i to nie musie być idealne.

00:32:47: Nie musi być idealnie zrobione, idealnie odświeżone czy świeżo kupione.

00:32:52: w sklepie, a to wystarczy.

00:32:53: Widzimy chyba często takie jakieś niedoróbki, lubię to słowo w Polsce bo myślę że my zwracamy uwagę na takie rzeczy, nie doróbki prawda?

00:33:02: Często teraz gdy czytam czasami komentarzy Polaków którzy kupują nieruchomości w Hiszpanii to zauważam że oni rzeczywiście dostrzegają to że tam są takie niedorubki i w Hiszkanii.

00:33:11: prawda.

00:33:12: jeśli chodzi o wykończeniemy w Polsce rzeczywiście jesteśmy bardzo tacy szczegółowi i lubimy żeby wszystko było wymuskane zadbane.

00:33:19: dbamy o to żeby żyć w przestrzeni odizolowanej.

00:33:23: ciepłe i nasze mieszkania.

00:33:24: W Polsce domy są ciepły, w Hiszpanii marzniemy często i te mieszkanie są często niegrzewane zimne.

00:33:30: Nie ma tej izolacji.

00:33:31: rzeczywiście Kiszpanię dlatego też jesienią i zimą zwłaszcza wychodzimy na zewnątrz bo często cieple jest na ze wnętrz niż w naszych mieszkaniach.

00:33:41: ale... wracając do tej myśli.

00:33:44: Myślę, że to sprowadza się do tego, że jakieś Panie może podlilomą w Zelenamijszej aż tak nie rozwinęli i nie rozwijają chociaż bardzo się rozwiniali w latach osiemdziesiątych-dziwnięćdziesiontych ale potem to powiedziałbym trochę się zatrzymało bo nie mają takiej ciągłej potrzeby parcia do przodu.

00:34:02: Macie ten stempelek średziemno morskości.

00:34:04: to wszystko można Wam zobaczyć śródziemnomorskości i hiszpańskości, którą ja bardzo bym chciała ciebie poprosić żebyś spróbował zdefiniować.

00:34:14: Czym jest Hiszpańskość?

00:34:16: Bo to jest takie słowo w ogóle które funkcjonuje w rozmowach o różnych narodowościach, prawda?

00:34:22: Właśnie z tą końcówką OŚĆ.

00:34:25: Bardzo polskie słowo Hiszpainskość.

00:34:29: Czemu ona jest dla ciebie?

00:34:30: Ja też się domyślam że ona różnie wygląda w różnych regionach I na pewno jest rzeczą bardzo subiektywną.

00:34:36: Czym jest dla Ciebie?

00:34:38: Mamy to piękne polskie powiedzenie życia Matrycia, którego Hiszpanii nie znają.

00:34:42: I w tym pewnie zawiera się jakaś taka myśl zwłaszcza z naszej polskiej perspektywy tego czym może być ta hiszpańskość i czy może być to życie Hiszpańskie?

00:34:51: tak czyli życie matrycie lekkie przyjemne może bez problemów prawda jakieś takie łagodne życie ale oczywiście takiego życia nikt nie prowadzi myślę że nawet najpiękniejszym zakątku naszego świata.

00:35:05: ale myślę, że hiszpańskość to jest przede wszystkim takie ciepło.

00:35:11: Które mają zawarte Hiszpanie w swoich spojrzeniach, w swoim sercu i w takim zaufaniu do drugiego człowieka?

00:35:19: Myślę, że Hiszpania rzeczywiście się bielubią, ufają sobie i nieraz sam na swojej skórze poczułem pewną różnicę pomiędzy tym jak my Polacy będą za granicą odbieramy naszych rodaków I mam takie poczucie, myślę że jako Polak, bo czuję się Polakiem i Hiszpanem mogę o tym powiedzieć.

00:35:37: I mam prawo tak to zinterpretować.

00:35:39: ale mam wrażenie, że my jako Polacy wyjeżdżając za granicą i myślę, że w tym definiuje się też pewna polskość i pewna hiszpańskoś będąc za swoim krajem, za granicem bardzo dobrze jest zobaczyć albo bardzo jaskrawie podkreślają się pewne elementy naszego charakteru i naszego życia i współżycia.

00:35:58: Myślę, że Polacy często będą za granica trafiając na rodaków, no nie widzę takiej radości uśmiechu otwartości i takiego pożądaniu kontaktu z rodakami.

00:36:12: Tylko raczej mam wrażenie unikania tego kontaktu czasami nawet powiedziałbym że chowania głowy w piasek udawania że siebie nie zauważamy.

00:36:24: Nigdy tego nie zauważyłem w hiszpańskości.

00:36:26: Myślę, że gdy Hiszpan trafia na innego Hiszpana za granicą to jest w tym ciekawość.

00:36:31: Jestem radość i chęć rozmowy, nawiązania kontaktu.

00:36:37: I widać, że po tym względem my Hiszpie nie legniemy do siebie ufamy sobie podczas gdy my w Polsce mamy wobec ciebie zakodowaną pewną nieufność.

00:36:47: Dużo się zmieniło.

00:36:48: Bo melegniemy

00:36:48: do hiszpanów, no to...

00:36:51: I tutaj żeby było jasne ja nie chcę tutaj podkreślać jakiś negatywnych cech bo myślę że zawsze powtarzam Polacy mają więcej zalet aniżeli VAT.

00:37:01: ale jest w naszych genach zakodowana jakaś nieufność do drugiego człowieka i myślę że to wynika z naszej historii, z naszych doświadczeń.

00:37:08: I choć oczywiście bardzo dużo się zmieniło.

00:37:10: Tworzyliśmy się na świat, jesteśmy wszędzie.

00:37:12: Coraz więcej ludzi jest uśmiechniętych i być może dzisiaj młodsze pokolenia inaczej funkcjonują to jednak rzeczywiście tym się mocno wyróżniają Hiszpanie i tym jest chyba ta hiszpańskość, to jest zaufanie do drugiego człowieka To jest to że Hiszpanie w różnych sytuacjach życiowych na przystankach, w autobusach, tramwajach potrafią się do siebie uśmieknąć porozmawiać I nie... nie szukając w tym jakiegoś pod tekstu, jakiś interesowności.

00:37:44: Jeszcze brakuje mi tego rzeczywiście w takim codziennym życiu w Polsce, przepraszam takiego zaufania.

00:37:50: Myślę że w Polsce jednak gdy ktoś uśmiechnie się do kogoś obcego to ta osoba często albo unika tego spojrzenia, albo ba być może takie poczucie tego, że ta druga osoba może czegoś wiadomo, albo chce, albo za chwilę będzie interesowna prawda?

00:38:04: Szukamy często tutaj w naszych takich życzliwościach jakiegoś drugiego dna.

00:38:11: Nie uznajemy jeszcze tej otwartości za stan naturalny podczas gdy w Hiszpanii jest to zupełnie naturalne i myślę, że to jest największa różnica pomiędzy polskością a hiszpańską.

00:38:22: Jeśli bym do czegoś dążył albo jeśli czegoś mi brakuje, to właśnie tego zaufania tej otwartości czasami nawet tej najwności, którą mają Hiszpanie, to jedna rzecz.

00:38:33: Druga to jest myślę, że hiszpańskość to też jest właśnie ta wspólnotowość.

00:38:38: To jest to wspólne przeżywanie życia.

00:38:42: W Polsce mam takie wrażenie i może to wynika z naszego etosu pracy.

00:38:47: My jednak uważam, że cały czas dużo pracujemy mniej chociaż to się szczęśliwie bardzo zmieniło ale mniej potrafimy cieszyć się takimi drobiazgami życia.

00:38:57: Mam na myśli to, że w Polsce wielokrotnie spotykam się sam często już taki Adam z tym, że jadamy posiłki sami.

00:39:06: Prawda, nie wiem.

00:39:06: Nie mamy czasu, posiłek zjejmy kiedy będzie na to czas.

00:39:10: Hiszpanii są bardzo przywiązane do swoich pur zwłaszcza obiadowych tak?

00:39:14: Obiad jest powiedziałbym świętością.

00:39:16: Tak samo w Portugalii, tak samo we Włoszech, tak same we Francji.

00:39:18: Są tu inne godziny ale obiady są... I późne

00:39:22: obiada, prawda?

00:39:23: To są...

00:39:23: W Hiszpanie są to wcześniejsze porusze We Francji jada się obiad dwunastadrzydzieści trzynasta W Hiszkanie czternasta.

00:39:29: to jest pora obiadowa Nie później i też nie wcześniej.

00:39:33: Ale dlaczego ty mówię?

00:39:34: bo Nie wyobrażam sobie jeszcze, że mówiąc Hiszpana jedzącego samego obiad przy stole, przy pustym talerzu.

00:39:41: Tylko obiad się spożywa ze znajomymi z pracy.

00:39:46: Zresztą w kulturoznastwie jest taki termin, który trochę porównuje hiszpanów i Polaków do owoców.

00:39:54: to znaczy taką metaforą jest to, że hiszpanie są wrzoskwinią czyli zewnątrz wydają się bardzo ciepli otwarci bo za chwilę powiem o pewnych różnicach.

00:40:04: Ale wewnątrz, gdy głębiej trafiamy do Hiszpanów i to już są pewne schody, które się zaczynają.

00:40:10: To rzeczywiście mamy wrażenie... Mówiłem przed chwilą o tym, wydawałoby się w takim razie że skoro Hiszpanii tak otwarci tak życzliwi, to wszędzie mamy przyjaciół i znajomych.

00:40:19: No nie jest to prawną!

00:40:20: Bo rzeczywiście w Hiszpań jest także na tym pierwszym kontakcie w tej pierwszej relacji.

00:40:26: Jesteśmy otwarki, jesteśmy życzlili, jesteśmy bardzo mili i możemy mieć takie wrażenie mylne że wszędzie ludzie będą nam pomagali i wszędzie będziemy mieli przyjaciół.

00:40:35: Tymczasem w Hiszpanii termin przyjaciela jest często nadszarpywany, ale potem bardzo często.

00:40:42: sam doświadczałem to na swojej skórze wielokrotnie.

00:40:44: Miałem takie wrażenie, że mam możliwość spotkania się spontanicznym z przyjacielem, ale hiszpanie nie znoszą takiej spontaniszności.

00:40:54: nagle znikąd zadzwoni do mojego mieszkania, do domofonu w Hiszpanii i powiem że mam ochotę wpaść, że za chwilę może pogadajmy, dawno się nie widzieliśmy.

00:41:05: do Hiszpania mogą się po tym względem bardzo obrazić na nas i będą niechętni.

00:41:10: W Polsce jest inaczej, w Polsce gdy mam przyjaciela to wiem że w każdej chwili mogę do niego zadzwonić o każdejej porze dnia i nocy i mogę do nich go przyjść do domu i na pewno mnie wpłyści.

00:41:19: W Hiszpanie tak nie jest.

00:41:20: Wracając do tego owocu to właśnie Hiszpańs są taką brzoswinią.

00:41:23: zewnątrz wydają się bardzo kolorowi miękki owoc a w środku jest pestka.

00:41:29: A w Polsce jest odwrotnie, w polsce jesteśmy kokosami.

00:41:33: Z zewnątrz jesteśmy twardzi, trzeba do nas trochę dopłukać się.

00:41:39: Trzeba do nas się dostać, znaleźć sposób i metodę.

00:41:43: No ale my gdy komuś zaufamy albo gdy zbudujemy naszą relację przyjacielską to naprawdę to jest przyjaźń w zasadzie do grobowej deski jak to się mówi tak?

00:41:53: Czyli naprawdę na tym przyjazd trzeba zapracować i ta przyjaść nie jest szczera I po tym względem jest pewna różnica.

00:41:59: My w relacjach jesteśmy nieufni tak jak mówiłem Ale potem te relacje są bardzo szczerej, bardzo prawdziwe.

00:42:06: W Hiszpanii możemy się po tym względem bardzo mocno pomylić.

00:42:09: Mówiłeś o tych różnicach między Polakami i Hiszpanami I taka moja pierwsza spontaniczna myśl była taka że może Polacy reagują tak a nie inaczej na siebie.

00:42:22: ze względów historycznych mamy za sobą prawda różne trudne przeżycia w XX wieku i również wcześniej.

00:42:29: nasza historia jest pełna rozmaitych zawieruch, ale potem sobie pomyślałam, że przecież z Hiszpanią wcale nie jest inaczej.

00:42:36: To nie jest tak, że wasza historia jest prosta i pełna glorii.

00:42:40: Momenty glori były, ale też ten XX wiek był bardzo trudny i były momenty też kiedy od tej glori się odchodziło – ja tutaj mówię oczywiście na przykład o koloniach.

00:42:53: to jest taki moment wielkości historii w historii Hiszpanii.

00:42:59: No a teraz sytuacja zupełnie inna.

00:43:02: Na ile masz takie wrażenie, że Hiszpanie dzisiejsi mają taką świadomość właśnie ukształtowania przez swoją historię?

00:43:11: Która jest charakterystyczną historią w historii Europy?

00:43:15: Tak niewątpliwie to o czym mówisz jest rzeczywiście bardzo trafną myślą bo Hiszpania doświadczyła przede wszystkim okrucieństwa wojny domowej i to jest wojna która jest.

00:43:24: no myślę.

00:43:27: Oczywiście nie ma formy porównywania dramatów i tragedii, ale wojna która dzieli ludzi, która dzieli rodziny często.

00:43:36: No myślę że jest najtragiczniejszą formą konfliktu zwłaszcza w jednym narodzie a ta przecież dotknęła Hiszpanii-Hiszpanów.

00:43:45: Ale ta wojna dobowała właśnie Garrafibil spowodowała, że Hiszpanie o historii w zasadzie nie mówią.

00:43:50: Przez wiele lat w ogóle się nie mówiło o histori Hiszpanii i myślę, że hiszpanie do dzisiaj zdają sobie sprawę oczywiście ze swojego bagażu, ze swojej historii ale raczej wątków historycznych się nie porusza.

00:44:04: Ja też często miałem takie wrażenie, że my w Polsce jesteśmy bardzo świadomi swoich tradycji, swojej kultury, swoich historii.

00:44:11: Tego przez to przeszliśmy tego co doświadczyliśmy i rzeczywiście potrafimy się pięknie różnić, potrafimi się piękniej kłócić w Polsce.

00:44:21: I to rodzi różne konflikty w naszym państwie o czym doskonale wiemy że na różne tematy potrafi my się cały czas sprzeczać.

00:44:30: ale myślę, że to co jest niepowodważalne w polscy to to, że niezależnie od tego mamy różne opinie być może różne poglądy na to przez co przeszła Polska Ale jesteśmy w jakiś sposób definiowani, to znaczy... W polskich domach mówiś o historii.

00:44:50: W różny sposób!

00:44:52: Różne są te perspektywy.

00:44:53: ale mówić o historie i myślę że to przyczynia się do tego, jako naród jesteśmy bardzo siebie świadomi Potem może te konflikty są bardzo świeże, może też ze względu na tę świadomość historyczną Ale podkreślam to moim zdaniem jest duża wartość naszego narodu To, że potrafimy o historię mówić przeżywać ją i być jej świadomi.

00:45:15: Hiszpanii mają pod tym względem większy problem, o historii się nie mówi.

00:45:19: Wojna domowa w zasadzie moja babcia Buella Carmen to też było tak że dwudziesty rok, tysiąc dziewięćset dwudziestym drugim roku się urodziła czyli te lata dwudzeste.

00:45:29: mamy odrazające się Polskę która wróciła do zasłużonego do swojego meju miejsca.

00:45:34: na mapie.

00:45:36: mamy odradzająco się niepodległość, a w Hiszpanii z kolei mamy bardzo biedny kraj.

00:45:40: Moja babcia często... Czasami to powtarzam ale bo ja babcia do końca życia nie potrafiła czytać i pisać urodziła się miała XIV Orga Rodzeństwa.

00:45:48: jako mała zaczęła pracować by pomagać swoim rodzicom.

00:45:53: W Hiszpanii do tej pory był bardzo duży odsetek analfabetyzmu u osób wieku senioralnym zwłaszcza kobiet, często kobiety po prostu nie miały dostępu do szkoły.

00:46:02: Po tym względem Polska myślę że zwłascza To pokolenie.

00:46:07: moja babcia wspaniale byłaby kształcona i była zupełnie po tym względem.

00:46:13: miała inne wykształcenie, inne doświadczenia niż moja Babcia w Hiszpanii.

00:46:16: Co ciekawe i Babcia W Hiszpanii potrafiło się znakomicie porozumiewać z moją babcią w Polsce mimo że nie mówiła po polsku, ale moja babcia Irena Świętej Pamięci mówiła trochę o Hiszpańsku.

00:46:26: Ale były po tym względem zupełnie inne i myślę też o tym.

00:46:31: warto pamiętać, że ta hiszpańska historia była pod tym względem bardzo trudna, być może też wymagająca zwłaszcza dla kobiet hiszpainskich i ich Hiszpanie o historii mimo wszystko nie potrafią dzisiaj rozmawiać i to też jest duża różnica pomiędzy tymi narodami.

00:46:48: A czy ty śledziłeś losy swojej rodziny hiszpańskiej i czy masz tam taką postać fascynującą, jakiegoś takiego kolorowego ptaka?

00:46:56: Kogoś być może kogo nie poznałeś ale się zafascynowałeś.

00:47:01: To jest tak, że są takie tematy, które są trudne.

00:47:04: Bo takim tematem jest na przykład hiszpańska korrida.

00:47:08: i mówię o tym ponieważ jako dziecko ja nie zapomnę ale jeszcze w tamtych czasach było tak że w wielu miejscach zwłaszcza w różnych barach u których cały czas wspominam do których się chodziło z tatą wracają ze szkoły albo idąc do szkoła lub do pracy czy też spotykając się ze znajomymi.

00:47:28: W tych barach zawsze były telewizory przecież uruchomione, i szpanie zawsze mieli taką manię.

00:47:34: może to się zmieniło ale wszędzie były telewizory wyłączone prawda?

00:47:37: I mecze piłkarskie i telewuzja zawsze chodziła bardzo głośno no i w tych telewizerach w Madrycie oglądało się walki byków.

00:47:45: więc dla takiego młodego człowieka nie tylko dla mnie dla wielu moich rówieźników tamtym momencie bycie to radorem No to było coś!

00:47:52: To było niemalże jak być piłkarze, jak być jakimś gwiazdą.

00:47:58: I było kilku takich toradorów hiszpański, którzy byli rzeczywiście postaciami bardzo popularnymi i bardzo lubialnymi.

00:48:04: to jeszcze był taki moment lat osiemdziesiąte o których się jeszcze tak... Tak dużo nie mówiło, że korridzie pod względem prawie rząd humanitaryzmu i tego okrucieństwa.

00:48:18: Bądź co bądź tradycji, bo to jest pewną tradycją niewątpliwie w Hiszpanii.

00:48:23: Dzisiaj Hiszpanie są pod tym względom bardzo podzieleni.

00:48:25: Myślę, że jednak większości ludzie są przeciwni zwłaszcza młodzi ludzie ale jeszcze jest duże grono miłośników i takich ludzi, którzy miłują koridzę.

00:48:36: Myślę, że w ten sposób można to opisać.

00:48:38: W moim otoczeniu mam takiego mojego przyjaciela, który był to radorem, który musiał skończyć szkołę żeby zostać to radorem.

00:48:45: co prawda dzisiaj się już tym nie zajmuje właśnie ze względu na to, że tych koridzki szpani jest coraz mniej i trudne z tego żyć i tym się funkcjonować i zajmować.

00:48:55: Ale mówię o tym ponieważ faktycznie mój rodzinie kuzyn, który zginął na arenie jako młody człowiek chyba nie spełna dziewiętnastoletni i o tym zawsze mój tata mi opowiadał.

00:49:06: I byłem jako dziecko zachwycony że wow miałem w rodzinie to redora, który też jak tata lubił malować, rysować więc no ale stracił życie bardzo młodym wieku i więcej na jego temat nie wiem ale to była taka postać ze strony taty rodziny która była jakaś taka barwna trochę powiedziałbym Mamy karmę, bizeta i mamy tutaj też tego tradora.

00:49:30: Niezwykła postać, a zresztą naprepo jeszcze jakiejś pańskości, bo właśnie dużo rozmawiałem z tym moim przyjacielem Huanhu na temat korriny i tego miałem takie wrażenie, że warto poznać trochę ten temat i ten sposób myślenia.

00:49:43: to redora bo w Hiszpanii przecież nie tylko to radorzy są, ale były też i kobiety, to radorki.

00:49:49: Dlaczego ci ludzie decydują się na to żeby wejść na arena?

00:49:52: I to jest dla mnie moim zdaniem do temat... Z jednej strony niezwykle trudny poruszający a z drugiej strony warto się zastanowić dlaczego.

00:50:01: I byłem zachwycony zawsze gdy Juanjo mi mówił o tym że że on kocha te zwierzęta, więc ja pytałem to dlaczego w takim razie jesteś gotów odebrać im życie.

00:50:10: I on zawsze powtarzał z ogromną powagą, że on jest gotów każdej chwili oddać swoje życie i oddaść swoje życie zabierając życie zwierząciu.

00:50:19: Myślę, że to jest coś czego nie jesteśmy w stanie pojąć, prawda?

00:50:23: W tym też jest taka ogromna powaga, jakaś brak być może jakiś logiki i coś zupełnie oderwanego do naszego sposobu myślenia Ale dla tych ludzi też, których gdzieś tam spotkałem na swojej drodze.

00:50:36: czasami są to ludzie niezwykle poważni.

00:50:40: Mają swój świat, swój sposób myślenia i ta korida gdzieś tam w tej Hiszpańskości też ma taki swój element, prawda?

00:50:46: To widowisko ten zachwyt powiedziałbym... Niektórych Hiszpanów nad granicą pomiędzy życiem a śmiercią.

00:50:54: Ale też

00:50:55: taka chęć zjednoczenia się, czy jestem porównania się ze zwierzęciem?

00:51:00: Z siłą jego nie?

00:51:02: Z żywiołowością tego zwierzącia?

00:51:04: Czy możemy się my ludzie porównać?

00:51:06: Bardzo to jest też skomplikowany i pewnie obszerny temat do rozmowy.

00:51:13: Ja chciałam pociągnąć temat granicy, bo użyłeś teraz tutaj tego słowa że to jest takie życie na granicy i właśnie granica między człowiekiem a zwierzęciem.

00:51:21: Granica między życiem a śmiercią.

00:51:24: A ja jak myślę o granicach w Hiszpanii, to myślę jeszcze o tych brzoskwinia, które są w różnych kolorach, w różnych kształtach.

00:51:31: Wszystkie są brzoskniami ale brzoskinia-brzoskwini nie równa.

00:51:35: Wy jesteście krajem wspólnotą.

00:51:37: Jesteście krajem, w którym część regionów ma bardzo niezależny status.

00:51:44: Są między Wami wielkie różnice.

00:51:47: Jest wiele podobieństw ale te różnicy też istnieją.

00:51:50: Jak Ty na to patrzysz?

00:51:52: Ciekawa jestem czy jak myślisz o sobie?

00:51:54: to myślisz o sobie właśnie jako człowieku z Madrytu?

00:51:58: Czy myślisz o sobie jako Hiszpanie?

00:52:01: Na ile tutaj jest ta mniejsza Ojczyzna ważna, a na ile właśnie no jest się ponad tymi granicami.

00:52:09: Jak to widzisz?

00:52:10: Tak, to jest bardzo ciekawe wątek i bardzo ważne, bo rzeczywiście mówiąc o Hiszpanii należy pamiętać, że to są wspólnoty autonomiczne.

00:52:17: Należy pamiętać o tym, że mamy kataluńczyków, którzy mają swój język katalojski, mamy basków jeden z najstarszych języków W ogóle na świecie Euskera, o którym językoznawcy wspierają się.

00:52:30: jaka jest jego historia i geneza w ogóle.

00:52:32: Bo to jest język, który nie ma nic wspólnego z językiem Indo-europejskim.

00:52:36: co ciekawe więc historia tego języka jest niezwykle ciekawa i bardzo zawiła i skomplikowana.

00:52:41: i baskowie rzeczywiście... Baskowie nie czują się hiszpanami.

00:52:46: Znaczy są baskowie, którzy czują sie hiszpana my ale raczej w większości baskowie są baskami.

00:52:51: Nie są hiszpa.

00:52:51: nami z katalyńczykami różnie bywa.

00:52:53: Są katalińczycy.

00:52:54: Znam takich, którzy mówią że są katalynczykami i przy okazji albo jednocześnie są hiszkanii a może bardziej przy okazyji.

00:53:01: Ale jest bardzo dużo katalyńskichów, którzy mówią że są Katalyńczikami.

00:53:05: Wielu muzyków miałam okazję jeszcze w radio kiedy musiałam opowiedzieć o nich To w ich notach biograficznych było właśnie Kataloniczek, nie Hiszpanii.

00:53:17: No tak ja teraz niedawno byłam w Kataloni i widziałam tak wiele napisów na murach czy jakichś takich wlepek, prawda?

00:53:25: Na latarniach właśnie to jest Katalonia, a to nie jest Hiszpania

00:53:28: np.,

00:53:28: prawda?

00:53:29: Tak, ale są też kataloniczy, którzy mówią że jednocześnie też czują się hiszpanami.

00:53:34: więc jest to znowu bardzo zawiły wątek bo przecież w Katalonii... Tak w zasadzie myślę, że połowa Kettleńczyków.

00:53:41: byłaby zatem żeby jeszcze być częścią Hiszpania a druga połowę chciałaby absolutnie mieć swoje niepodległościowe państwo i z tego względu to jest trudne i skomplikowane.

00:53:51: No ale jeszcze mamy galicję.

00:53:54: też ma swój język galicyjski który podobny jest do portu galskiego inno dremny język od hiszpańskiego.

00:54:01: Mamy Majorke, czyli mamy Baleary.

00:54:04: Na balearach też mają swój język Majorkin.

00:54:06: Mami Walencie.

00:54:07: Walenci też twierdzą, że we wspólnocie autonomicznej walencji też mają trochę inny języg.

00:54:13: Mamo Andalusejczyków też mówią oczywiście po hiszpansku i po kastelisku ale mówią bardzo szybko.

00:54:18: często mają swoje słowa, swoje powiedzenia.

00:54:20: Mamy wyspy kanaryjskie i na wyspach kanaryjskich też mówi się trochę inaczej.

00:54:25: Na Lagomerze przypominam, mają też zatwierdzony przez UNESCO język w postacie gwizdania.

00:54:31: Gwizdany i uczą się tego języka w szkołach.

00:54:33: zresztą uczniowie więc to jest bardzo ciekawe.

00:54:36: rozmajtości, bogasa, znaży

00:54:38: jakieś

00:54:39: słowo.

00:54:40: Nie potrafię ale to wynika z tego że w ogóle wyspy kanaryjskiej Lagomera wiemy że są to wyspy które często są bardzo górzyste różne skały, różne zawiłości.

00:54:54: przyroda potrafiła czynić trudności w dostaniu się z jednego miejsca do drugiego i z tego względu mieszkańcy się porozumieli za pomocą gwizdu.

00:55:04: Różne formy gwizdania oznaczają co innego, jest cały słownik gwizdy.

00:55:07: To też taka ciekawostka na temat tych języków ale są to bardzo różne... Różne wspólnoty autonomiczne mają swoje często inne obyczaje, ale myślę że wszyscy mamy podobny sposób przeżywania.

00:55:26: Hiszpanie to są te tradycje, to są święta, które są w bardzo kolorowy sposób obchodzone.

00:55:34: Mówiłem o wielkim tygodniu i tych procesjach I te obrzędy, oczywiście one są różne w zależności od tego, w którym regionie mają miejsca.

00:55:44: Ale łączy je zawsze.

00:55:45: jednak to, że jest ta wspólnotowość i ta wspólnota katalojska za sobą bardzo zżyta.

00:55:51: Wspólnota baskińska tak samo, galicyjska tak samo więc... Po tym względem myślę, że jest dużo elementów wspólnych.

00:55:58: Pamiętajmy o tym, że Hiszpania się zjednoczyła w XV wieku i składała się z czterech różnych króles, więc ta Hiszpania zawsze była na swój sposób gdzieś tam podzielona i wreszcie zjednoczona.

00:56:11: Mamy w Hiszpanii Instytucję Monarchy Króla.

00:56:14: Monarch ja też cieszy się z jednej strony dużym podziałem, część hiszpanów jest za, część jest przeciwna.

00:56:21: ale wracając do pytania ja czuję się madrytczykiem, ale czuje się szpalem nie przy okazji tylko jednym i drugim jednocześnie.

00:56:30: Poza tym że czujesz się Polakiem Zbliżamy się do końca i ja jestem ogromnie ciekawa, jak pielęgnujesz Hiszpańskość w Polsce.

00:56:37: Myślę że musimy o tym zapytać.

00:56:39: O to

00:56:39: jeszcze w tej polskości bo czasami warto wiedzieć o tym, że wracając do Katalynczyków, że Hiszpanii mówi się o tym ,że katalynaczycy to Polacy Los Polakos ale taki pozytywny sposób.

00:56:50: jakiś czas temu spotkałem na warszawskiej pradze turystki z Kiszpanii, ja mam taki radar tak samo jak my Polacy.

00:56:56: Jak wyjeżdżamy za granicę to jestem przekonany że nasi słuchacze wiedzą o czym mowa.

00:57:00: jak widzimy Polaka i ta osoba nie musi prawda niczego powiedzieć.

00:57:04: jesteśmy przekonani że możemy postawić przysłowiowe pięć złotych, że to jest Polak i Polka.

00:57:09: I trafiamy.

00:57:10: Mamy taki jakiś gen w swoich zakodowanym.

00:57:14: To podobnie jest we mną.

00:57:16: Ja od razu wiem kto jest Hiszpanem czy Polakiem?

00:57:18: I tak.

00:57:19: I szpanko okazało się, że te były katalonki.

00:57:22: Rozmawiałem z nimi, bo wyraźnie potrzebowałem pomocy przy wsparciu znalezieniu miejsca, którego szukałem.

00:57:27: I z ogromną dumą mi powiedziały... A czy wiesz, że my mówimy o sobie, że jesteśmy Polakami w Katalonii.

00:57:33: Z ogromną dumą o tym mówiły i to nie jest pejoratywne bo ja często mam takie wrażenie, że my w Polsce gdy słyszymy o tym, że ktoś mówi o nas Polakach za granicą to pewnie coś złego.

00:57:43: chce na nasz temat powiedzieć.

00:57:45: nic tych rzeczy.

00:57:46: W tym przypadku katolicycy są dumni tak?

00:57:49: Bo widzą w Polakah przykład walki o niepodległość, niezależność.

00:57:53: co więcej Muriatka Kaczmarskiego.

00:57:55: Często warto pamiętać, że to jest kompozycja Luisiadziaka kompozytora katalońskiego, który więcej już nigdy tej kompozysji nie zagrał.

00:58:04: Znaczy żeby było jasne słowa nie są autorstwa Luisa Diaka tylko mam na myśli linie melodejną bo to była kompożycja bez słów.

00:58:12: Jacek Kaczmarski napisał słowa do tej melody i Louis jak już więcej w tej kom pozycji nie zagral uznając że to jest hymn solidarnościowy i polski utwór Polska Kompozycja.

00:58:22: więc po tym względem mamy dużo elementów spójnych.

00:58:24: No

00:58:24: to powiedz jeszcze jak pielęgnujesz Hiszpańskość w Polsce.

00:58:27: może coś podkradniemy?

00:58:29: Myślę, że hiszpańskość jest bardzo łatwo pielęgnować i każdy może to robić.

00:58:33: Cieląc się uśmiechem z osobą, którą mijamy na ulicy mówiąc coś dobrego a jeśli ktoś krzywo na nas spojrza to życząc mu jeszcze raz bardzo miłego, dobrego dnia na ta hiszpainskość może być pielęgnowana poprzez różne sposoby.

00:58:48: Poprzez oczywiście potrawy, które można spożywać i coraz większą łatwością mamy produkty hiszbańskie, które są dostępne.

00:58:57: Ale myślę, że przede wszystkim starać się nie brać zbyt poważnie życia.

00:59:02: Nie przejmować się rzeczami na których nie mamy czasem i wpływuje po prostu akcent to, akcent akceptować, akceptować i cieszyć się życiem.

00:59:11: I tego myślę, żeby tego życzę naszym słuchaczam.

00:59:16: Arcy ciekawa wielowarstwowa rozmowa.

00:59:19: bardzo ci dziękujemy.

00:59:20: To jak był ten ptyśpowy?

00:59:21: Był uniellość!

00:59:23: No to smacznego!

00:59:25: Dziękujemy bardzo.

00:59:26: Gratias.